{"id":1133,"date":"2014-11-19T08:17:50","date_gmt":"2014-11-19T06:17:50","guid":{"rendered":"http:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/?page_id=1133"},"modified":"2026-02-18T11:40:15","modified_gmt":"2026-02-18T09:40:15","slug":"vereenigde-oostindische-compagnie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/vereenigde-oostindische-compagnie\/","title":{"rendered":"Vereenigde Oostindische Compagnie"},"content":{"rendered":"<p>De <b>Vereenigde Oostindische Compagnie<\/b>, meestal afgekort tot <b>VOC<\/b>, was een beroemde en machtige Nederlandse <a title=\"Handelsonderneming\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Handelsonderneming\">handelsonderneming<\/a> met een jarenlang <a title=\"Monopolie\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Monopolie\">monopolie<\/a> op de specerijenhandel tussen Europa en Azi\u00eb. De VOC was in de 17e en 18e eeuw het grootste handelsbedrijf ter wereld dat niet alleen op maar ook tussen Aziatische landen voer. Bij haar honderdjarig jubileum had de VOC het toppunt van haar macht bereikt<span class=\"t s2_2\">.[99<\/span>. L. Bluss\u00e9 (2023) De Chinezenmoord, p. 109]<\/p>\n<div class=\"mceTemp\"><\/div>\n<figure style=\"width: 561px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:National_Museum_KL_2008_%2834%29.JPG\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/73\/National_Museum_KL_2008_%2834%29.JPG\/260px-National_Museum_KL_2008_%2834%29.JPG\" alt=\"\" width=\"561\" height=\"420\" data-file-width=\"739\" data-file-height=\"555\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-caption-text\">Kraakporselein in een museum in Malakka<\/figcaption><\/figure>\n<div class=\"thumb tright\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<p><span style=\"font-family: Bitter, Georgia, serif; font-size: 30px;\">Inhoud<\/span><\/p>\n<div id=\"toc\" class=\"toc\">\n<ul>\n<li class=\"toclevel-1 tocsection-1\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#Algemeen\"><span class=\"tocnumber\">1<\/span> <span class=\"toctext\">Algemeen<\/span><\/a><\/li>\n<li class=\"toclevel-1 tocsection-2\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#Oprichting\"><span class=\"tocnumber\">2<\/span> <span class=\"toctext\">Oprichting<\/span><\/a>\n<ul>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-3\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#Optreden_in_de_eerste_jaren\"><span class=\"tocnumber\">2.1<\/span> <span class=\"toctext\">Optreden in de eerste jaren<\/span><\/a><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-3\"><em data-start=\"2046\" data-end=\"2060\">2.2 Mare Liberum<\/em>\u00a0(1609) als juridische legitimatie<\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-4\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#Reizen_tot_1614\"><span class=\"tocnumber\">2.3<\/span>\u00a0<span class=\"toctext\">Reizen tot 1614<\/span><\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li class=\"toclevel-1 tocsection-5\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#Bestuur\"><span class=\"tocnumber\">3<\/span> <span class=\"toctext\">Bestuur<\/span><\/a>\n<ul>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-6\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#Kamers_van_de_VOC\"><span class=\"tocnumber\">3.1<\/span> <span class=\"toctext\">Kamers van de VOC<\/span><\/a><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-7\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#Heeren_XVII\"><span class=\"tocnumber\">3.2<\/span> <span class=\"toctext\">Heeren XVII<\/span><\/a><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-8\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#Haags_Besogne\"><span class=\"tocnumber\">3.3<\/span> <span class=\"toctext\">Haags Besogne<\/span><\/a><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-9\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#Raad_van_Indi.C3.AB\"><span class=\"tocnumber\">3.4<\/span> <span class=\"toctext\">Raad van Indi\u00eb<\/span><\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li class=\"toclevel-1 tocsection-10\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#Handelsgebied\"><span class=\"tocnumber\">4<\/span> <span class=\"toctext\">Handelsgebied<\/span><\/a><\/li>\n<li class=\"toclevel-1 tocsection-11\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#Het_einde_van_de_VOC\"><span class=\"tocnumber\">5<\/span> <span class=\"toctext\">Het einde van de VOC<\/span><\/a><\/li>\n<li class=\"toclevel-1 tocsection-12\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#Conclusie\"><span class=\"tocnumber\">6<\/span> <span class=\"toctext\">Conclusie<\/span><\/a>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-13\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#Overige_artikelen_betreffende_de_VOC\"><span class=\"tocnumber\">6.1<\/span> <span class=\"toctext\">Overige artikelen betreffende de VOC<\/span><\/a><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-14\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#Overige_lijsten_met_VOC-functionarissen\"><span class=\"tocnumber\">6.2<\/span> <span class=\"toctext\">Overige lijsten met VOC-functionarissen<\/span><\/a><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-14\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#Schrijvende_dominees.2C_chirurgen_en_andere_VOC-ambtenaren\"><span class=\"tocnumber\">6.3<\/span> <span class=\"toctext\">Schrijvende dominees, chirurgen en andere VOC-ambtenaren<\/span><\/a><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-14\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#Cartografen\"><span class=\"tocnumber\">6.4<\/span> <span class=\"toctext\">Cartografen<\/span><\/a><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-14\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#VOC-schepen\"><span class=\"tocnumber\">6.5<\/span> <span class=\"toctext\">VOC-schepen<\/span><\/a><\/li>\n<li class=\"toclevel-2 tocsection-14\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#Andere_Oost-Indische_Compagnie.C3.ABn\"><span class=\"tocnumber\">6.6<\/span> <span class=\"toctext\">Andere Oost-Indische Compagnie\u00ebn<\/span><\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<div id=\"toc\" class=\"toc\">\n<ul>\n<li class=\"toclevel-1 tocsection-12\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#Zie_ook\"><span class=\"tocnumber\">7<\/span> <span class=\"toctext\">Zie ook<\/span><\/a><\/li>\n<li class=\"toclevel-1 tocsection-20\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#Externe_links\"><span class=\"tocnumber\">8<\/span> <span class=\"toctext\">Externe links<\/span><\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<h2><span id=\"Algemeen\" class=\"mw-headline\">Algemeen<\/span><\/h2>\n<p>De VOC was de eerste <a title=\"Naamloze vennootschap\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Naamloze_vennootschap\">naamloze vennootschap<\/a> ter wereld met verhandelbare <a title=\"Aandeel\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Aandeel\">aandelen<\/a>, teneinde de handelsexpedities te bekostigen.<sup id=\"cite_ref-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-2\">[2]<\/a><\/sup> De VOC wordt ook vaak genoemd als de eerste <a title=\"Multinationale onderneming\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Multinationale_onderneming\">multinationale onderneming<\/a>.<sup id=\"cite_ref-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-3\">[3]<\/a><\/sup> Dat kwam door de krachtige kapitaalsstroom van voormalige Antwerpse kooplieden in Amsterdam en Middelburg en steun van de <a class=\"mw-redirect\" title=\"Staten-Generaal der Nederlanden\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Staten-Generaal_der_Nederlanden\">Staten-Generaal der Nederlanden<\/a> waardoor het mogelijk was de kostbare reizen te organiseren. Het uitrusten van een vloot en bewapening kostte handenvol geld en de winsten bleven de eerste 21 jaar, ondanks de <a class=\"mw-redirect\" title=\"Kaapvaart\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Kaapvaart\">kaapvaart<\/a> dan ook beperkt.<sup id=\"cite_ref-4\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-4\">[4]<\/a><\/sup><\/p>\n<p>De VOC was niet alleen een handelsonderneming, maar ook een staatkundige organisatie. In een groot gebied in Z.O. Azi\u00eb regelde zij bestuur en rechtspraak, had zij een eigen leger en vloot en sloot zij naar believen tractaten met oosterse vorsten.<sup id=\"cite_ref-Dillen.2C_J.G._1970_p._127_5-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-Dillen.2C_J.G._1970_p._127-5\">[5]<\/a><\/sup> Voor de VOC was het belangrijk om een militaire structuur in de Oost op te bouwen om de belangen te beschermen of handel met de lokale bevolking af te dwingen. De compagnie stortte zich daarnaast in dure campagnes om de Portugezen te verdrijven. Duizenden soldaten, meestal zonder enige ervaring en op zoek naar erotiek en avontuur, belandden op die manier in de forten en <a title=\"Factorij\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Factorij\">factorijen<\/a> in de Verre Oost, vaak na een moeizame reis met ziekte en ontberingen.<\/p>\n<p><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:VOC_Octrooigebied_2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage aligncenter\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/c7\/VOC_Octrooigebied_2.jpg\/260px-VOC_Octrooigebied_2.jpg\" alt=\"\" width=\"570\" height=\"375\" data-file-width=\"3000\" data-file-height=\"1978\" \/><\/a><\/p>\n<p>Er werd door de VOC handel gedreven (hoewel soms maar kort) met onder meer de havenstad <a title=\"Mokka (Jemen)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Mokka_%28Jemen%29\">Mokha<\/a> in <a title=\"Jemen\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Jemen\">Jemen<\/a>, <a title=\"Perzische Rijk\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Perzische_Rijk\">Perzi\u00eb<\/a>, <a title=\"Gujarat\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Gujarat\">Gujarat<\/a>, <a title=\"Malabar (India)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Malabar_%28India%29\">Malabar<\/a>, <a title=\"Sri Lanka\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Sri_Lanka\">Ceylon<\/a>, de <a title=\"Kust van Coromandel\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Kust_van_Coromandel\">Coromandelkust<\/a>, <a title=\"Bengalen (gebied)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Bengalen_%28gebied%29\">Bangla-Desh<\/a>, <a class=\"mw-redirect\" title=\"Geschiedenis van de betrekkingen tussen Nederland en Thailand\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Geschiedenis_van_de_betrekkingen_tussen_Nederland_en_Thailand\">Thailand<\/a>, <a title=\"Cambodja\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Cambodja\">Cambodja<\/a>, <a title=\"Vietnam\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Vietnam\">Vietnam<\/a>, <a class=\"mw-redirect\" title=\"Nederlands Formosa\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Nederlands_Formosa\">Taiwan<\/a>, <a title=\"Chinees Keizerrijk\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Chinees_Keizerrijk\">China<\/a>, <a title=\"Japan\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Japan\">Japan<\/a> en op de <a title=\"Molukken\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Molukken\">Molukken<\/a>, waar lange tijd de meeste winst werd gemaakt. De VOC groeide in de 17e eeuw tot een bedrijf met naar schatting 11.000 medewerkers en zo&#8217;n 20 vestigingen. Rond 1700 was de helft van het aantal medewerkers soldaat.<sup id=\"cite_ref-6\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-6\">[6]<\/a><\/sup> Op het toppunt van haar macht had de VOC 25.000 medewerkers in Azi\u00eb in dienst. In Nederland had de VOC zo&#8217;n 3.000 medewerkers, en indirect waren nog vele duizenden mensen in de toelevering economisch afhankelijk van de Compagnie.<\/p>\n<h2><span id=\"Oprichting\" class=\"mw-headline\">Oprichting<\/span><\/h2>\n<p>Tussen 1498 en 1595 was de <a title=\"Specerijenhandel\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Specerijenhandel\">specerijenhandel<\/a> volledig in handen van Portugal, nadat <a title=\"Vasco da Gama\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Vasco_da_Gama\">Vasco da Gama<\/a> de vaarroute om Afrika ontdekte. Kaarten werden strikt geheimgehouden, zodat Portugal in feite het monopolie op de handel had, gedekt door het pauselijke <a title=\"Verdrag van Tordesillas\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Verdrag_van_Tordesillas\">Verdrag van Tordesillas<\/a>. De Republiek (en ook andere Europese staten) erkende het Verdrag niet. Pas toen <a title=\"Jan Huygen van Linschoten\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Jan_Huygen_van_Linschoten\">Jan Huygen van Linschoten<\/a>, die lange tijd in Portugese dienst was, terug kwam uit de Oost, en in 1595 zijn <i>Reys-Gheschrift<\/i> publiceerde, verkreeg men de noodzakelijke kennis om zelf een expeditie uit te rusten. Hij suggereerde niet door de <a class=\"mw-redirect\" title=\"Straat van Malakka\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Straat_van_Malakka\">Straat van Malakka<\/a> te varen, maar door de <a class=\"mw-redirect\" title=\"Soenda Straat\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Soenda_Straat\">Soenda Straat<\/a>, zodat met minder Portugese tegenstand behoefde te worden gerekend.<\/p>\n<p>Nog in hetzelfde jaar stuurde de <a title=\"Compagnie van Verre\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Compagnie_van_Verre\">Compagnie van Verre<\/a> een expeditie van vier schepen uit naar <a title=\"Indi\u00eb (regio)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Indi%C3%AB_%28regio%29\">Indi\u00eb<\/a> onder leiding van koopman <a title=\"Cornelis de Houtman\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Cornelis_de_Houtman\">Cornelis de Houtman<\/a>. Toen in 1597 drie van de vier schepen behouden terugkeerden, bleek dat een dergelijke expeditie mogelijk was zonder al te veel strubbelingen met de Portugezen. In de daaropvolgende jaren werden diverse expedities op touw gezet.<sup id=\"cite_ref-7\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-7\">[7]<\/a><\/sup> Sommige liepen op mislukkingen uit, andere waren een groot succes met winsten van enkele malen de kosten.<\/p>\n<p>Voordat de VOC in 1602 het licht zag bestonden er zeven jaar lang verschillende <a title=\"Voorcompagnie\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Voorcompagnie\">voorcompagnie\u00ebn<\/a>. <a title=\"Johan van Oldenbarnevelt\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Johan_van_Oldenbarnevelt\">Johan van Oldenbarnevelt<\/a> zag de situatie met zorgen aan; de voorcompagnie\u00ebn waren vooral bezig elkaar te beconcurreren en de winsten namen snel af. Toen in 1600 de <a class=\"mw-redirect\" title=\"Britse Oost-Indische Compagnie\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Britse_Oost-Indische_Compagnie\">Engelse Oost-Indische Compagnie<\/a> werd opgericht, spoorde hij de <a title=\"Staten-Generaal van de Nederlanden\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Staten-Generaal_van_de_Nederlanden\">Staten-Generaal<\/a> aan om aan de veelheid van kleine en grote compagnie\u00ebn een einde te maken en alle voorcompagnie\u00ebn in \u00e9\u00e9n grote compagnie te laten opgaan.<\/p>\n<p>In 1602 werd in Middelburg tot de oprichting van de VOC besloten. De besprekingen, die op 5 maart 1602 in Middelburg aanvingen tussen de Staten van Zeeland en de <a title=\"Staten van Holland en West-Friesland\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Staten_van_Holland_en_West-Friesland\">Staten van Holland<\/a> &#8211; waarbij naast de stadhouder, ook de beide raadpensionarissen aanwezig waren &#8211; resulteerden niet zo maar in een samenwerking op het gebied van de handel. De Zeeuwen bleven op het standpunt staan, dat er periodiek ook in hun gewest vergaderd zou worden en dat er per kamer zou worden gestemd en niet hoofdelijk. <a title=\"Maurits van Oranje\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Maurits_van_Oranje\">Stadhouder Maurits<\/a> riep Middelburg en twee kleine Zeeuwse steden bij elkaar, die ieder ook een bewindhebber eisten en een aandeel in de bouw van schepen. <a title=\"Balthazar de Moucheron\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Balthazar_de_Moucheron\">Balthazar de Moucheron<\/a> wilde wel meewerken, maar eiste vrije vaart op de oostkust van Afrika en uitstel van betaling.<sup id=\"cite_ref-8\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-8\">[8]<\/a><\/sup> De Zeeuwen werden vermaand beter te letten op de schade en de <a title=\"Rente\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Rente\">interest<\/a>.<\/p>\n<p>Van het gezamenlijke kapitaal van 6,4 miljoen gulden bracht Amsterdam 57% in, Middelburg 20%, Enkhuizen 8%, Delft 7%, Hoorn 4% en Rotterdam 3%. De 74 eigenaren van de diverse voorcompagnie\u00ebn verkregen allen dezelfde waardigheid en behielden die voordelige positie hun leven lang als bewindhebber. Bewindhebbers moesten minstens 25 jaar oud zijn.<\/p>\n<div class=\"thumb tright\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<div class=\"thumbcaption\">\n<h2>Het feitelijke octrooi- of handelsgebied.<\/h2>\n<p>Officieel lag het aan de VOC verleende octrooi tussen <a title=\"Kaap de Goede Hoop\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Kaap_de_Goede_Hoop\">Kaap de Goede Hoop<\/a> en <a title=\"Straat Magellaan\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Straat_Magellaan\">Straat Magellaan<\/a> <i>dat niemant, (-) uit deze vereenigde Landen zal mogen vaaren, (-) Beoosten de kaap de Bonne Esperance, ofte door de straat van Magellanes, op de verbeurte van de schepen en goederen<\/i>.<sup id=\"cite_ref-wikisource_1-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-wikisource-1\">[1]<\/a><\/sup><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"thumb tright\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<figure style=\"width: 572px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:COLLECTIE_TROPENMUSEUM_Reproductie_van_een_plattegrond_van_Batavia_uit_circa_1627_TMnr_496-3.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/25\/COLLECTIE_TROPENMUSEUM_Reproductie_van_een_plattegrond_van_Batavia_uit_circa_1627_TMnr_496-3.jpg\/260px-COLLECTIE_TROPENMUSEUM_Reproductie_van_een_plattegrond_van_Batavia_uit_circa_1627_TMnr_496-3.jpg\" width=\"572\" height=\"317\" data-file-width=\"800\" data-file-height=\"444\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-caption-text\">Reproductie van een plattegrond van Batavia uit circa 1627, collectie Tropenmuseum<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"thumb tright\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<figure style=\"width: 561px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Batavia,_C._de_Jonghe_%281740%29.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/af\/Batavia%2C_C._de_Jonghe_%281740%29.jpg\/260px-Batavia%2C_C._de_Jonghe_%281740%29.jpg\" alt=\"\" width=\"561\" height=\"449\" data-file-width=\"724\" data-file-height=\"580\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-caption-text\">Batavia omstreeks 1652<\/figcaption><\/figure>\n<div class=\"thumbcaption\">\n<h3><span style=\"font-family: Bitter, Georgia, serif; font-size: 22px;\">Optreden in de eerste jaren<\/span><\/h3>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"thumb tright\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<figure style=\"width: 260px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:VOC_aandeel_9_september_1606.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ed\/VOC_aandeel_9_september_1606.jpg\/260px-VOC_aandeel_9_september_1606.jpg\" width=\"260\" height=\"189\" data-file-width=\"1826\" data-file-height=\"1329\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-caption-text\">Een VOC-aandeel van 9 september 1606. Een heel aandeel kostte 3000 gulden. Volgens Joseph de la Vega waren de aandelen niet vrij verhandelbaar. De koper en verkoper moesten persoonlijk bij het kantoor verschijnen om het aandeel te laten overschrijven.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>De uitreding van schepen was een zo kostbare aangelegenheid dat er aanvankelijk weinig winst werd gemaakt. Typerend is het feit dat de bewindhebbers van de VOC aanvankelijk uit eigen zak de boekhouders, kassier en het overige kantoorpersoneel moesten bezoldigen.<sup id=\"cite_ref-9\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-9\">[9]<\/a><\/sup> De koersen van de acti\u00ebn stegen snel toen <a title=\"Steven van der Hagen\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Steven_van_der_Hagen\">Steven van der Hagen<\/a> in 1605 als eerste met een rijke lading terug kwam en er in 1607 geruchten waren over de verovering van <a class=\"mw-redirect\" title=\"Nederlands Malakka\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Nederlands_Malakka\">Malakka<\/a>. Vanwege het ophanden zijnde <a title=\"Twaalfjarig Bestand\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Twaalfjarig_Bestand\">Twaalfjarig Bestand<\/a> vond de stadhouder uit strategische overwegingen dat de aandacht moest afgeleid worden naar Azi\u00eb waar de vijand uiteraard zwak vertegenwoordigd was. De oude en nieuwe bewindhebbers gingen akkoord met een <a title=\"Offensief (militair)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Offensief_%28militair%29\">offensief<\/a> optreden van de VOC, hetgeen niet alle bewindhebbers kon bekoren. Al in 1605 werd <a class=\"mw-redirect\" title=\"Isaac le Maire en de VOC\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Isaac_le_Maire_en_de_VOC\">Isaac le Maire<\/a> vanwege malversaties de bewindhebberskamer uitgezet; hij kon zich bij nader inzien niet langer vinden in het monopolie en zon op wraak. Op 25 januari 1608 kreeg de Amsterdamse Kamer toestemming op <a href=\"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/de-voc-en-wic-op-rapenburg\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Rapenburg een eigen werf<\/a> te stichten, de Peperwerf. In 1609 verliet <a title=\"Syvert P. Sem\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Syvert_P._Sem\">Syvert P. Sem<\/a> met een aantal medestanders, maar mogelijk ook <a title=\"Cornelis Matelieff de Jonge\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Cornelis_Matelieff_de_Jonge\">Cornelis Matelieff de Jonge<\/a> uit Rotterdam, die zich niet konden verenigen met de agressieve politiek, de VOC uit vrije wil. Inmiddels was er een overdreven grote voorraad specerijen opgebouwd, maar een winstuitdeling bleef uit. De verliezen van Matelieff en <a title=\"Paulus van Caerden\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Paulus_van_Caerden\">Paulus van Caerden<\/a> drukten de koers. De lastige Le Maire beschuldigde de bewindhebbers van slechte bedrijfsvoering en begon een tegenactie door een compagnie in aandelen op te zetten en zodoende de bewindhebbers onder druk te zetten. De Heren XVII benoemden met toestemming van de Staten-Generaal <a title=\"Pieter Both\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Pieter_Both\">Pieter Both<\/a> als als eerste gouverneur-generaal met uitgebreide bevoegdheden inzake benoemingen om naar eigen inzicht te handelen met de bedoeling verdere kritiek in de kiem te smoren. Eerst in 1610 werd dividend uitgekeerd aan de participanten <sup id=\"cite_ref-10\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-10\">[10]<\/a><\/sup> De uitkering was evenwel niet naar ieders wens, want ze was <a title=\"In natura\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/In_natura\">in natura<\/a> en de markt was verzadigd. Na 1611 keerde de VOC jarenlang geen dividend uit. De bewindhebbers hadden na de verkoop van de aangevoerde handelswaar en de uitrusting van een nieuwe vloot het surplus steeds onderling verdeeld, zonder reserves aan te leggen voor tegenslagen. In 1612 verklaarde de Heren XVII dat het onmogelijk was de eerste tienjarige rekening af te sluiten en de participanten die dit wensten hun geld terug te geven. De Staten-Generaal billijkten de zelfverrijking van de directieleden en bepaalden dat de kapitaalverstrekkers nog tien jaar op hun geld moesten wachten.<sup id=\"cite_ref-11\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-11\">[11]<\/a><\/sup><\/p>\n<h3 data-start=\"2042\" data-end=\"2094\"><em data-start=\"2046\" data-end=\"2060\">Mare Liberum<\/em> (1609) als juridische legitimatie<\/h3>\n<p data-start=\"2096\" data-end=\"2573\">Tegen de achtergrond van de toenemende militarisering van de VOC, interne oppositie onder participanten en de aanloop naar het Twaalfjarig Bestand werd in 1609 het traktaat <em data-start=\"2269\" data-end=\"2283\">Mare Liberum<\/em> gepubliceerd. Deze tekst, geschreven door Hugo de Groot, vormde geen beleidsdocument van de VOC, maar een juridische rechtvaardiging van reeds genomen of betwiste handelingen, in het bijzonder de inbeslagname van Portugese schepen en het doorbreken van vermeende handelsmonopolies in Azi\u00eb. Hoewel Van Oldenbarnevelt publicatie aanvankelijk afremde uit diplomatieke overwegingen, was <em data-start=\"2154\" data-end=\"2168\">Mare Liberum<\/em> eenmaal gedrukt niet meer te controleren en circuleerde het al snel in bredere Europese kring.<\/p>\n<p data-start=\"2575\" data-end=\"2996\">De kern van <em data-start=\"2587\" data-end=\"2601\">Mare Liberum<\/em> was de stelling dat de open zee niet het exclusieve eigendom van enige staat kon zijn en dat vrije zeevaart en handel voortvloeiden uit het natuurrecht en het volkenrecht. Deze redenering was in eerste instantie gericht tegen Portugese aanspraken op exclusieve controle over zeeroutes en handel in de Oost, en sloot aan bij de diplomatieke en juridische spanningen rond het Twaalfjarig Bestand.<\/p>\n<p data-start=\"2998\" data-end=\"3515\">Het belang van <em data-start=\"3013\" data-end=\"3027\">Mare Liberum<\/em> lag niet in de directe sturing van het VOC-beleid \u2014 dat zich grotendeels onafhankelijk van juridische theorie ontwikkelde \u2014 maar in het bieden van een legitimatiekader tegenover buitenlandse mogendheden, de Staten-Generaal en kritische investeerders. Dat het beginsel van de vrije zee nooit onbetwist of universeel aanvaard werd, onderstreept het karakter van <em data-start=\"3388\" data-end=\"3402\">Mare Liberum<\/em> als een contextgebonden argument, dat in latere conflicten telkens opnieuw werd aangepast, beperkt of verworpen.<\/p>\n<p>In het moderne internationale zeerecht wordt onderscheid gemaakt tussen het publiekrechtelijke recht van de zee en het nationale maritieme recht. Binnen dit hedendaagse kader geldt de vrijheid van de volle zee, vaak in verband gebracht met Grotius\u2019 <em data-start=\"2324\" data-end=\"2338\">Mare Liberum<\/em>, als een fundamenteel beginsel, zij het onderworpen aan tal van internationale verplichtingen en beperkingen.<\/p>\n<p>De directe aanleiding voor de juridische discussies die in 1609 zouden uitmonden in <em data-start=\"1086\" data-end=\"1100\">Mare Liberum<\/em> was de kaping van de Portugese karaak <em data-start=\"1139\" data-end=\"1155\">Santa Catarina<\/em> door Jacob van Heemskerk in 1603.<sup class='footnote'><a href='#fn-1133-1' id='fnref-1133-1' onclick='return fdfootnote_show(1133)'>1<\/a><\/sup> De buit was uitzonderlijk waardevol, maar de rechtmatigheid van de inbeslagname riep ernstige vragen op. Sinds 1580 maakte Portugal deel uit van de Iberische Unie met Spanje, maar bleef het formeel een afzonderlijk koninkrijk; daardoor was Portugal juridisch niet automatisch in oorlog met de Republiek, wat de kaping van Portugese schepen rechtens omstreden maakte. De affaire leidde tot juridische procedures, diplomatieke spanningen en interne verdeeldheid binnen de VOC, waarbij vooral de grens tussen handel, kaapvaart en oorlogvoering ter discussie stond.<\/p>\n<p>Deze benadering sluit aan bij recente studies over Grotius en het vroegmoderne volkenrecht, zoals gepubliceerd door de Peace Palace Library, waarin de Aziatische context en de praktische juridische functie van <em data-start=\"1730\" data-end=\"1744\">Mare Liberum<\/em> centraal staan.<sup class='footnote'><a href='#fn-1133-2' id='fnref-1133-2' onclick='return fdfootnote_show(1133)'>2<\/a><\/sup><\/p>\n<h3><span id=\"Reizen_tot_1614\" class=\"mw-headline\">Reizen tot 1614<\/span><\/h3>\n<ul>\n<li>1602 <a title=\"Wybrand van Warwijck\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Wybrand_van_Warwijck\">Wijbrand van Warwijck<\/a> met 14 schepen <sup id=\"cite_ref-12\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-12\">[12]<\/a><\/sup><\/li>\n<li>1603 <a title=\"Steven van der Hagen\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Steven_van_der_Hagen\">Steven van der Hagen<\/a> met zes of tien schepen<\/li>\n<li>1605 <a title=\"Cornelis Matelieff de Jonge\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Cornelis_Matelieff_de_Jonge\">Cornelis Matelieff<\/a> de Jonge met zeven of elf schepen<\/li>\n<li>1606 <a title=\"Paulus van Caerden\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Paulus_van_Caerden\">Paulus van Caerden<\/a> met acht schepen<\/li>\n<li>1607 <a class=\"new\" title=\"Jan Hendrikcx Craan (de pagina bestaat niet)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Jan_Hendrikcx_Craan&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Jan Hendrikcx Craan<\/a> met twee schepen<\/li>\n<li>1608 <a title=\"Pieter Willemsz. Verhoeff\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Pieter_Willemsz._Verhoeff\">Pieter Willemsz. Verhoeff<\/a> met negen, dertien of vijftien schepen.<sup class=\"noprint nopopups\"><a title=\"Wikipedia:Bronvermelding\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Wikipedia:Bronvermelding#Bron_gevraagd\"><span title=\"Voor deze uitspraak is sinds 11 februari 2011 een bronvermelding gewenst.\">[bron?]<\/span><\/a><\/sup><\/li>\n<li>1609 twee schepen<\/li>\n<li>1610 <a title=\"Pieter Both\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Pieter_Both\">Pieter Both<\/a> vertrok met acht, maar arriveerde met zeven schepen<\/li>\n<li>1610 <a title=\"Hendrik Brouwer\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Hendrik_Brouwer\">Hendrik Brouwer<\/a> met drie schepen<\/li>\n<li>1611 <a title=\"Laurens Reael\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Laurens_Reael\">Laurens Reael<\/a> met twee schepen<\/li>\n<li>1611 <a title=\"Adriaen Maertensz. Block\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Adriaen_Maertensz._Block\">Adriaen Maertensz. Block<\/a> met twaalf schepen<\/li>\n<li>1612 <a title=\"Jan Pieterszoon Coen\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Jan_Pieterszoon_Coen\">Jan Pieterszoon Coen<\/a> met twee schepen<\/li>\n<li>1613 <a class=\"new\" title=\"Willem Brouwerszoon Stevens (de pagina bestaat niet)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Willem_Brouwerszoon_Stevens&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Willem Brouwerszoon Stevens<\/a> drie schepen<\/li>\n<li>1613 <a title=\"Gerard Reynst\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Gerard_Reynst\">Gerard Reynst<\/a> met negen schepen<\/li>\n<li>1614 zeven schepen<\/li>\n<li>1614 <a title=\"Joris van Spilbergen\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Joris_van_Spilbergen\">Joris van Spilbergen<\/a> met vijf schepen<\/li>\n<li><span id=\"tt_2\" class=\"t s2_2\">Krijgsbuit was voor de Compagie aanvankelijk <\/span> <span id=\"tu_2\" class=\"t s2_2\">van levensbelang. Tussen 1612 en 1621 was de opbrengst van veroverde goederen goed voor <\/span> <span class=\"t s2_2\">bijna 38% van het totale inkomen van de VOC in Azi\u00eb.[99<\/span>. L. Bluss\u00e9 (2023) De Chinezenmoord, p. 21]<\/li>\n<li>\n<h3><\/h3>\n<h3><strong><span id=\"tv_2\" class=\"t s2_2\"><a href=\"https:\/\/www.academia.edu\/113163888\/Geld_and_Geweld_2_De_machtsmiddelen_van_de_VOC\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Geld &amp; Geweld door Lambert Westera<\/a><\/span><\/strong>:<\/h3>\n<ul>\n<li data-start=\"821\" data-end=\"1041\">\n<p data-start=\"823\" data-end=\"1041\">In de Molukken zouden lichte oorlogsschepen (\u201cgaleyen\u201d) hun nut bewijzen, maar in <strong data-start=\"905\" data-end=\"913\">1614<\/strong> ontbrak het de VOC nog aan voldoende krijgsgevangenen of slaven om deze vaartuigen met dwangarbeid aan de riemen te bemannen.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"821\" data-end=\"1041\">\n<p data-start=\"823\" data-end=\"1041\">Gouverneur-generaal <strong data-start=\"1064\" data-end=\"1105\"><span class=\"hover:entity-accent entity-underline inline cursor-pointer align-baseline\"><span class=\"whitespace-normal\">Pieter Both<\/span><\/span><\/strong> klaagde woedend dat hem manschappen werden gestuurd \u201cdie niet en willen vechten tegen de Spaignaerts\u201d, een probleem dat ook <strong data-start=\"1230\" data-end=\"1271\"><span class=\"hover:entity-accent entity-underline inline cursor-pointer align-baseline\"><span class=\"whitespace-normal\">Jan Pieterszoon Coen<\/span><\/span><\/strong> signaleerde: \u201ceenige durven wel opentlijck seggen hun niet verhuert en hebben, noch niet uutgevaeren en sijn, omme te vechten.\u201d<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1402\" data-end=\"1558\">\n<p data-start=\"1404\" data-end=\"1558\">In <strong data-start=\"1407\" data-end=\"1415\">1612<\/strong> bracht <strong data-start=\"1423\" data-end=\"1464\"><span class=\"hover:entity-accent entity-underline inline cursor-pointer align-baseline\"><span class=\"whitespace-normal\">Hendrik Brouwer<\/span><\/span><\/strong> de eerste zeventig Japanse huurlingen mee, die werden ingezet bij gevechten in de Molukken.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1559\" data-end=\"1746\">\n<p data-start=\"1561\" data-end=\"1746\">Reeds in <strong data-start=\"1570\" data-end=\"1578\">1613<\/strong> onderhandelde de Compagnie met een kruitmaker over uitzending naar Azi\u00eb; een jaar later werden kruitmolens verscheept naar <strong data-start=\"1702\" data-end=\"1743\"><span class=\"hover:entity-accent entity-underline inline cursor-pointer align-baseline\"><span class=\"whitespace-normal\">Ambon<\/span><\/span><\/strong>.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1747\" data-end=\"1980\">\n<p data-start=\"1749\" data-end=\"1980\">In <strong data-start=\"1752\" data-end=\"1760\">1615<\/strong> liet het hoofd van de Nederlandse factorij in Japan, <strong data-start=\"1814\" data-end=\"1855\"><span class=\"hover:entity-accent entity-underline inline cursor-pointer align-baseline\"><span class=\"whitespace-normal\">Jacques Specx<\/span><\/span><\/strong>, aan een Engelse bezoeker doorschemeren dat het gieten van geschut in Japan ongeveer half zo duur was als in de Republiek.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1981\" data-end=\"2323\">\n<p data-start=\"1983\" data-end=\"2323\">Toen de VOC eind jaren <strong data-start=\"2006\" data-end=\"2014\">1620<\/strong> de via <strong data-start=\"2022\" data-end=\"2063\"><span class=\"hover:entity-accent entity-underline inline cursor-pointer align-baseline\"><span class=\"whitespace-normal\">Formosa<\/span><\/span><\/strong> lopende handel tussen Japan en China trachtte te belemmeren, volgden onmiddellijke represailles: gedurende vier jaar mochten VOC-schepen Japan wel binnenvaren, maar niet meer vertrekken. Pas na een diplomatieke terugtrekking werden de betrekkingen hersteld.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2324\" data-end=\"2442\">\n<p data-start=\"2326\" data-end=\"2442\">Omstreeks <strong data-start=\"2336\" data-end=\"2344\">1621<\/strong> waren de Specerijeilanden voorzien van <strong data-start=\"2384\" data-end=\"2404\">negentien forten<\/strong>, waarvan <strong data-start=\"2414\" data-end=\"2424\">twaalf<\/strong> in de Molukken.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2443\" data-end=\"2668\">\n<p data-start=\"2445\" data-end=\"2668\">De VOC speelde bewust in op de lokale belangstelling voor wapentuig en gebruikte die zowel diplomatiek als commercieel; mede door het leveren van mortieren bleef de Nederlandse aanwezigheid in Japan tot <strong data-start=\"2648\" data-end=\"2656\">1640<\/strong> behouden.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2669\" data-end=\"2903\">\n<p data-start=\"2671\" data-end=\"2903\">Zo trof gezant <strong data-start=\"2686\" data-end=\"2727\"><span class=\"hover:entity-accent entity-underline inline cursor-pointer align-baseline\"><span class=\"whitespace-normal\">Rijcklof van Goens<\/span><\/span><\/strong> in <strong data-start=\"2731\" data-end=\"2739\">1651<\/strong> te <strong data-start=\"2743\" data-end=\"2784\"><span class=\"hover:entity-accent entity-underline inline cursor-pointer align-baseline\"><span class=\"whitespace-normal\">Mataram<\/span><\/span><\/strong> tot zijn verbazing kanonnen aan die door lokale bewoners waren geborgen uit het wrak van een recent vergaan VOC-schip.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Regels door de VOC<\/h3>\n<p>Als proviand werd o.a. stokvis, graan, erwten, bier, meel, olie, zout, azijn, suiker,\u00a0beschuit en gort ingeladen. Vermoedelijk ook koeken.<\/p>\n<pre>Het was vanaf 1631 verboden contanten op goederen uit het vaderland naar Indi\u00eb mee te nemen, en van Indi\u00eb naar Patria niet meer dan enige kleinigheden, de waarde van twee maanden gage of (voor hen, die meer dan 50 gulden per maand verdienden) van 100 gulden niet te boven gaande. Alle meubelen en het huisraad moesten voor het vertrek uit Indi\u00eb verkocht worden. Het daardoor verkregen en eventueel reeds vroeger gespaarde geld werd aan de Compagnie afgegeven tegen een wissel op de kantoren van de compagnie te Amsterdam tegen een rente van 10%. \r\n\r\nGeen brieven naar het vaderland mochten met de schepen meegegeven worden buiten die, welke gedeponeerd waren in een doos, die onder controle van de Regering stond. Wie een particuliere brief overbracht verbeurde twaalf maanden gage. \r\n\r\nWie een schip in Straat Soenda, of op de rede van Batavia bezocht, voordat het drie etmalen voor anker had gelegen en door de daartoe aangestelde commissarissen was gevisiteerd, werd gedegradeerd in rang en salaris en beboet met 100 realen.<sup class='footnote'><a href='#fn-1133-3' id='fnref-1133-3' onclick='return fdfootnote_show(1133)'>3<\/a><\/sup><\/pre>\n<h3><span id=\"Bestuur\" class=\"mw-headline\">Smokkel<\/span><\/h3>\n<p><span id=\"Bestuur\" class=\"mw-headline\">In Indi\u00eb was het de dienaren alle handel, direct of indirect, verboden. Van hoog tot laag hielden de werknemers zich bezig met smokkel om hun salarissen van de VOC aan te vullen. De VOC kon niet anders dan deze handel oogluikend toestaan om het bedrijf gaande te houden. Het was zelfs levensgevaarlijk je aan de voorschriften te houden. <\/span><\/p>\n<p><span id=\"Bestuur\" class=\"mw-headline\">Niettemin is de VOC in de tweede helft van de 18e eeuw ten onder gegaan aan interne <a title=\"Corruptie\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Corruptie\">corruptie<\/a> en aanhoudend mismanagement. Bovendien bleek dat compagnie niet opgewassen was tegen de toenemende Engelse invloed in Azi\u00eb. Zeker is dat ten tijde van de <a title=\"Bataafse Revolutie\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Bataafse_Revolutie\">Bataafse Revolutie<\/a> de handelwijze, (vanuit <a title=\"Rechten van de mens\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Rechten_van_de_mens\">humanitair<\/a> oogpunt) en structuur, niet langer aanvaardbaar werd geacht en de schulden en vorderingen zijn overgegaan naar de <a title=\"Nederland\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Nederland\">Nederlandse staat<\/a>.<\/span><\/p>\n<h2><span id=\"Bestuur\" class=\"mw-headline\">Bestuur<\/span><\/h2>\n<div class=\"thumb tright\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<figure style=\"width: 260px\" class=\"wp-caption alignright\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:DirectiekamerVOC.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/be\/DirectiekamerVOC.jpg\/260px-DirectiekamerVOC.jpg\" width=\"260\" height=\"95\" data-file-width=\"1855\" data-file-height=\"677\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-caption-text\">De tafel met de 17 stoelen (van &#8220;de Heeren XVII&#8221;) in de (toenmalige) centrale zaal van het VOC-huis te Amsterdam<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>De Generale Vergadering van de VOC of College, bestond uit 17 bestuurders of afgevaardigden (de Heeren XVII), die vier afdelingen met totaal zes kantoren of kamers vertegenwoordigden. Te weten:<\/p>\n<ul>\n<li>Amsterdam, belast met de helft van de activiteiten, leverde acht bestuurders;<\/li>\n<li>Zeeland, Middelburg, verantwoordelijk voor een vierde van de activiteiten, leverde vier bestuurders;<\/li>\n<li>Noorderkwartier of West-Friesland, Enkhuizen en Hoorn, zorgde voor twee bestuurders en achtste van de activiteiten;<\/li>\n<li>Maaze, Delft en Rotterdam, ook een achtste van de activiteiten, ook twee bestuurders.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Verdeeld over de zes kamers telde de VOC 74 bewindhebbers, maar dat aantal werd niet altijd gehaald. Per VOC-kantoor bedroeg het aantal bewindhebbers voor Amsterdam 20 en voor Middelburg 12, terwijl Delft, Rotterdam, Enkhuizen en Hoorn ieder zeven bewindhebbers hadden. Ze hadden minstens 3.000 gulden ingelegd; voor Amsterdam en Zeeland gold zelfs een bedrag van 6.000 gulden. Ook Gelderland, Utrecht, Friesland, en Dordrecht stuurden in 1613 en 1614 een bewindhebber naar de kamer van Amsterdam; Haarlem en Leiden in 1648, Gouda pas in 1665.<\/p>\n<p>Het Stadsarchief bezit handgeschreven <a class=\"archives-tree-title\" href=\"https:\/\/archief.amsterdam\/inventarissen\/filedetails\/5059\/67\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" data-bind=\"attr: {href: detailsUrl()}, click: toggle\"><span class=\"file-title\" data-bind=\"text: PicturaeApi.utils.trim(title())\">Aantekeningen betreffende de Verenigde Oostindische Compagnie over de jaren 1602-1765<\/span><\/a> met een lijst van alle bewindhebbers tot 1745 en van de hoofdparticipanten tot 1749.<sup class='footnote'><a href='#fn-1133-4' id='fnref-1133-4' onclick='return fdfootnote_show(1133)'>4<\/a><\/sup><\/p>\n<h3><span id=\"Kamers_van_de_VOC\" class=\"mw-headline\">Kamers van de VOC<\/span><\/h3>\n<p>De VOC had een zestal Kamers, die gezamenlijk het startkapitaal voor de VOC bijeenbrachten. De Kamers hadden ieder hun eigen verantwoordelijkheid. Ze konden zelf handelen, zolang ze binnen de door de VOC gestelde normen bleven. Het aantal bewindhebbers van iedere Kamer dat werd afgevaardigd naar de Heeren XVII was zo vastgesteld dat Amsterdam all\u00e9\u00e9n geen absolute meerderheid had (dit op aandringen van de Zeeuwen).<\/p>\n<p>Totale inleg voor de oprichting van de VOC (bedragen per 31 augustus 1602 zoals definitief vastgesteld door de Heeren XVII), uitgesplitst naar kamer, bedragen in gulden:<\/p>\n<table class=\"wikitable\">\n<tbody>\n<tr>\n<th>Kamer<\/th>\n<th>kapitaal<sup id=\"cite_ref-13\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-13\">[13]<\/a><\/sup><\/th>\n<th>Afgevaardigden<\/th>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a class=\"mw-redirect\" title=\"De Kamer van de VOC in Amsterdam\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/De_Kamer_van_de_VOC_in_Amsterdam\">Amsterdam<\/a><\/td>\n<td align=\"right\">3 679 915<\/td>\n<td>8<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a class=\"mw-redirect\" title=\"De Kamer van de VOC in Middelburg\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/De_Kamer_van_de_VOC_in_Middelburg\">Middelburg<\/a><\/td>\n<td align=\"right\">1 300 405<\/td>\n<td>4<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a class=\"mw-redirect\" title=\"De Kamer van de VOC in Enkhuizen\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/De_Kamer_van_de_VOC_in_Enkhuizen\">Enkhuizen<\/a><\/td>\n<td align=\"right\">540 000<\/td>\n<td>1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a class=\"mw-redirect\" title=\"De Kamer van de VOC in Delft\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/De_Kamer_van_de_VOC_in_Delft\">Delft<\/a><\/td>\n<td align=\"right\">469 400<\/td>\n<td>1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a class=\"mw-redirect\" title=\"De Kamer van de VOC in Hoorn\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/De_Kamer_van_de_VOC_in_Hoorn\">Hoorn<\/a><\/td>\n<td align=\"right\">266 868<\/td>\n<td>1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a class=\"mw-redirect\" title=\"De Kamer van de VOC in Rotterdam\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/De_Kamer_van_de_VOC_in_Rotterdam\">Rotterdam<\/a><\/td>\n<td align=\"right\">173 000<\/td>\n<td>1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Totaal:<\/td>\n<td align=\"right\">6 429 588<\/td>\n<td>16 (+1)<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h3><span id=\"Heeren_XVII\" class=\"mw-headline\">Heeren XVII<\/span><\/h3>\n<p>De VOC werd door de <a title=\"Bewindhebber\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Bewindhebber\">bewindhebbers<\/a> van deze Kamers, de <a title=\"Heren XVII\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Heren_XVII\">Heren XVII<\/a>, afwisselend bestuurd vanuit Amsterdam en Middelburg. De vergaderingen van de Heren XVII werden eerst twee en later drie keer per jaar gehouden. Deze vergaderingen vonden zes jaar achtereen in Amsterdam en daarna twee jaar in Middelburg plaats. Jaarlijks stelden de Heren XVII een lijst op met producten die ge\u00efmporteerd moesten worden uit Azi\u00eb. De vergaderingen duurden meerdere weken en er werden besluiten genomen over het dividend, de omvang van de vloot, de hoeveelheid van voor Azi\u00eb bestemde goederen inclusief goud en zilver, en de gewenste goederen uit Azi\u00eb, de veilingdata, en hoeveel iedere kamer maximaal mocht veilen. De bewindhebbers van de afzonderlijke Kamers, waar uiteindelijk de reizen georganiseerd werden, zagen elkaar uiteraard veel vaker. Zij waren verantwoordelijk voor het uitvoeren van het beleid van de Heren XVII.<\/p>\n<p>In geheime instructies (1617) bepaalde de VOC dat er een journaal moest worden bijgehouden en na terugkomst alle papieren moesten worden ingeleverd. Het openbaar maken van informatie was alleen aan de VOC toegestaan (1619). In 1643 werd bepaald dat alle octrooigebieden systematisch moesten worden beschreven.<sup id=\"cite_ref-14\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-14\">[14]<\/a><\/sup><\/p>\n<p>De VOC betaalde de Admiraliteiten een aanzienlijk bedrag (364.000 gulden ) voor de bescherming van de vloot.<\/p>\n<p><figure style=\"width: 800px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"lazy-loaded\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8b\/Rembrandt_-_The_Shipbuilder_and_his_Wife-_Jan_Rijcksen_%281560-2-1637%29_and_his_Wife%2C_Griet_Jans_-_Google_Art_Project.jpg\/800px-Rembrandt_-_The_Shipbuilder_and_his_Wife-_Jan_Rijcksen_%281560-2-1637%29_and_his_Wife%2C_Griet_Jans_-_Google_Art_Project.jpg?20121017040547\" alt=\"File:Rembrandt - The Shipbuilder and his Wife- Jan Rijcksen (1560-2-1637) and his Wife, Griet Jans - Google Art Project.jpg\" width=\"800\" height=\"522\" data-lazy-type=\"image\" data-src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/8b\/Rembrandt_-_The_Shipbuilder_and_his_Wife-_Jan_Rijcksen_%281560-2-1637%29_and_his_Wife%2C_Griet_Jans_-_Google_Art_Project.jpg\/800px-Rembrandt_-_The_Shipbuilder_and_his_Wife-_Jan_Rijcksen_%281560-2-1637%29_and_his_Wife%2C_Griet_Jans_-_Google_Art_Project.jpg?20121017040547\" \/><figcaption class=\"wp-caption-text\">De scheepstimmerman voor de VOC Jan Garder (Rijcksen) en zijn vrouw Griet Jansdr door Rembrandt (1633).<sup class='footnote'><a href='#fn-1133-5' id='fnref-1133-5' onclick='return fdfootnote_show(1133)'>5<\/a><\/sup><\/figcaption><\/figure>In 1622 voerden de participanten oppositie tegen de bedrijfsvoering. De winst die <a title=\"Geurt van Beuningen\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Geurt_van_Beuningen\">Geurt van Beuningen<\/a>, <a class=\"mw-redirect\" title=\"Bicker (familie)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Bicker_%28familie%29\">Cornelis en Jacob Bicker<\/a>, <a title=\"Elias Trip\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Elias_Trip\">Elias Trip<\/a> en anderen had gemaakt, door de hele voorraad nootmuskaat en katoen op te kopen die onderweg was, ging sommigen te ver.<sup id=\"cite_ref-15\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-15\">[15]<\/a><\/sup> De aandeelhouders beschuldigden de bewindhebbers in een pamflet van mismanagement, persoonlijke verrijking, belangenconflicten en een gebrek aan openheid in de financi\u00eble situatie van de VOC.<sup id=\"cite_ref-16\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-16\">[16]<\/a><\/sup> Bij de vernieuwing van het octrooi in 1623 werd de macht van de bewindhebbers enigszins beperkt.<sup id=\"cite_ref-books.google.com_17-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-books.google.com-17\">[17]<\/a><\/sup> Met de nieuwe regel dat ze voor een periode voor drie jaar bewindhebber konden blijven, en vervolgens drie jaar niet, werd al spoedig de hand gelicht.<sup id=\"cite_ref-books.google.com_17-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-books.google.com-17\">[17]<\/a><\/sup> De bewindhebbers konden alleen op publieke veilingen en tegen de dezelfde voorwaarden als anderen handelswaren opkopen. Vanaf 1642 ging men over op het systeem van veilingen.<sup id=\"cite_ref-18\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-18\">[18]<\/a><\/sup><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<div class=\"toc\">\n<p>In 1647 probeerde de nagenoeg failliete <a title=\"West-Indische Compagnie\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/West-Indische_Compagnie\">WIC<\/a> tot een fusie met de VOC te komen. De bewindhebbers verzetten zich met hand en tand en sloegen een hoge toon aan; zij meenden dat zij het recht hadden het handelsgebied te verkopen, maar vergaten dat ze afhankelijk waren van verlenging van het octrooi door de Staten-Generaal.<sup id=\"cite_ref-Dillen.2C_J.G._1970_p._127_5-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-Dillen.2C_J.G._1970_p._127-5\">[5]<\/a><\/sup> Vanaf 1647 werden de bewindhebbers vast bezoldigd, evenals het kantoorpersoneel.<sup id=\"cite_ref-19\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-19\">[19]<\/a><\/sup> Tot 1657 hielden de bewindhebbers en boekhouders van de afzonderlijke kamers alles zoveel mogelijk geheim voor elkaar.<sup id=\"cite_ref-20\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-20\">[20]<\/a><\/sup>De werven en de opslagplaatsen van de Oost-Indische Compagnie op Rapenburg zijn als gevolg van capaciteitproblemen in de tweede helft van de 17e eeuw naar Oostenburg verplaatst.<\/p>\n<div data-canvas-width=\"596.8592000000003\">In 1672 maakte de koers van de aandelen in de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) de grootste val van de hele 17de eeuw door. Op 7 juli 1671 noteerde de koers nog 566%; iets meer dan een jaar later, op 20 juli 1672, was hij gezakt tot 290% \u2013 bijna een halvering. De oorlogshandelingen van het voorjaar van 1672 brachten de koers van het hoogste punt gedurende de 17de eeuw naar beneden tot een niveau waar hij voor het laatst in 1636 op had gestaan.<sup class='footnote'><a href='#fn-1133-6' id='fnref-1133-6' onclick='return fdfootnote_show(1133)'>6<\/a><\/sup><\/div>\n<div>\n<p>In 1693 gaven de <a title=\"Heren XVII\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Heren_XVII\">Heren XVII<\/a> op initiatief van <a title=\"Johannes Hudde\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Johannes_Hudde\">Johannes Hudde<\/a> opdracht aan <a title=\"Pieter van Dam (1621-1706)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Pieter_van_Dam_%281621-1706%29\">Pieter van Dam<\/a> om de geschiedenis te beschrijven.<sup id=\"cite_ref-21\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-21\">[21]<\/a><\/sup> In 1701 verscheen <i>Beschryvinge van de Oost-Indische Compagnie<\/i>, alleen bestemd voor de bewindhebbers. De twee gedrukte exemplaren kwamen achter slot en grendel.<sup id=\"cite_ref-22\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-22\">[22]<\/a><\/sup> Van Dam, die in 1652 benoemd was als advocaat, schatte dat er bijna net zoveel particuliere handel werd gedreven als voor rekening van de compagnie.<\/p>\n<\/div>\n<h3><span id=\"Haags_Besogne\" class=\"mw-headline\">Haags Besogne<\/span><\/h3>\n<p>In Den Haag zetelde het Haags Besogne. Dit was een administratieve commissie binnen de VOC die de correspondentie met Indi\u00eb controleerde.<sup id=\"cite_ref-23\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-23\">[23]<\/a><\/sup> Vanaf 1614 had de Compagnie slechts \u00e9\u00e9n advocaat in dienst, doch de toenemende omvang van de werkzaamheden dwong spoedig tot de aanstelling van Willem Boreel als tweede advocaat in 1618 en later ook van een adjunct-advocaat. Tot de werkzaamheden van de advocaat behoorden het bijwonen van de vergaderingen van de Heren XVII, de Haagse Besognes en Commissies, het aan de orde stellen van zaken in de vergadering, het lezen van missiven, requesten, remonstranti\u00ebn etc., het optekenen van de resoluties en het registreren in &#8220;Secreete boeken of notulen&#8221;, die evenals andere geheime stukken en papieren door de advocaat werden bewaard.<sup id=\"cite_ref-24\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-24\">[24]<\/a><\/sup><\/p>\n<h3><span id=\"Raad_van_Indi.C3.AB\" class=\"mw-headline\">Raad van Indi\u00eb<\/span><\/h3>\n<div class=\"thumb tright\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<div class=\"thumbcaption\">\n<figure style=\"width: 169px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/2a\/Laurens_Reael_1583-1637.jpg\/260px-Laurens_Reael_1583-1637.jpg\" alt=\"\" width=\"169\" height=\"298\" data-file-width=\"1951\" data-file-height=\"3458\" \/><figcaption class=\"wp-caption-text\">Laurens Reael door Cornelis van der Voort (ca. 1620)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Vanaf 1609 was het bestuur in Batavia in handen van de <a title=\"Raad van Indi\u00eb\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Raad_van_Indi%C3%AB\">Hoge Regering<\/a>. Deze was verantwoording schuldig aan de Heren XVII, maar omdat instructies vanuit Amsterdam gemiddeld 3\/4 jaar onderweg waren, was de Hoge Regering in verregaande mate bevoegd zelf beslissingen te nemen. De Hoge Regering werd geleid door de <a title=\"Lijst van gouverneurs-generaal van Nederlands-Indi\u00eb\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Lijst_van_gouverneurs-generaal_van_Nederlands-Indi%C3%AB\">Gouverneur-Generaal<\/a> en bijgestaan door zes of negen leden van de <a title=\"Raad van Indi\u00eb\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Raad_van_Indi%C3%AB\">Raad van Indi\u00eb<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Ieder jaar werd vanuit Batavia kopien van de boekhouding opgestuurd met behulp van kleine, snelle schepen, die blijkbaar ook als lading goud meebrachten.<\/p>\n<h2><span id=\"Handelsgebied\" class=\"mw-headline\">Handelsgebied<\/span><\/h2>\n<p>Samen met <a title=\"Pieter Both\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Pieter_Both\">Pieter Both<\/a>, de eerste <a title=\"Gouverneur-generaal\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Gouverneur-generaal\">gouverneur-generaal<\/a>, stond Jan Pietersz. Coen een beleid voor om op agressieve wijze een <a title=\"Monopolie\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Monopolie\">monopolie<\/a> te verwerven in de specerijenhandel in Indische archipel. Om dat te bereiken voerde Coen oorlog tegen Europese rivalen en Indonesische vorsten. Net als de Portugezen in <a class=\"mw-redirect\" title=\"Oud-Goa\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Oud-Goa\">Goa<\/a> zag Coen als doel alle handel te centraliseren en via Batavia te laten verlopen. Vervolgens beoogde hij de handel op het <a class=\"mw-redirect\" title=\"Keizerrijk China\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Keizerrijk_China\">Keizerrijk China<\/a> te monopoliseren door havens te bezetten die door Chinese schippers werden aangedaan, en oorlog te voeren tegen Spanjaarden en Portugezen om hun aandeel in de lucratieve handel met het onbekende maar rijk geachte China af te buigen naar Batavia.<sup id=\"cite_ref-25\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-25\">[25]<\/a><\/sup> Coen&#8217;s tactiek was om zoveel mogelijk last te veroorzaken, zodat de Chinezen gedwongen zouden zijn om te onderhandelen.<sup id=\"cite_ref-26\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-26\">[26]<\/a><\/sup> De haven van <a title=\"Manilla\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Manilla\">Manilla<\/a> werd geblokkeerd door een vloot onder <a title=\"Willem Jansz\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Willem_Jansz\">Willem Jansz<\/a>, zodat Chinese kooplieden gedwongen werden Batavia aan te doen.<sup id=\"cite_ref-27\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-27\">[27]<\/a><\/sup> De Chinezen bleven onverzettelijk, en dulden geen handel aan de kust, maar gaven de VOC toestemming zich op Formosa te vestigen. Na de <a class=\"mw-redirect\" title=\"Overgave van Fort Zeelandia\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Overgave_van_Fort_Zeelandia\">overgave van Fort Zeelandia<\/a> in 1662 veranderde de situatie sterk. Het doel van de drie achtereenvolgende expedities van <a title=\"Balthasar Bort\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Balthasar_Bort\">Balthasar Bort<\/a> naar China was om na de <a title=\"Val van de Mingdynastie\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Val_van_de_Mingdynastie\">val van de Mingdynastie<\/a> het nieuwe <a class=\"mw-redirect\" title=\"Mantsjoe-dynastie\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Mantsjoe-dynastie\">Mantsjoebewind<\/a> voor zich te winnen door de Z.O-kust waar <a class=\"mw-redirect\" title=\"Coxinga\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Coxinga\">Coxinga<\/a> en andere opstandige prinsen zich ophielden aan te vallen.<sup id=\"cite_ref-28\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-28\">[28]<\/a><\/sup> Dan zouden de Chinezen misschien toestemming geven voor de rechtstreekse handel op het land.<sup id=\"cite_ref-29\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-29\">[29]<\/a><\/sup><\/p>\n<p>Wie zaken deed met de VOC was verplicht dit te doen via de Wisselbank [wat altijd resulteerde in grote omzetten]. Tijdens de achttiende eeuw verkreeg de VOC hun benodigde goud en zilver niet langer direct van de Wisselbank, maar via de tussenkomst van particuliere keurslijpers en muntmeesters.\u00a0 Tussen 1722 en 1731 leverden zij zilverbaren aan de VOC, die waren vervaardigd uit gesmolten munten, voornamelijk Spaanse Amerikaanse <em>reales de a ocho<\/em> of &#8220;stukken van acht&#8221;, en voorzien van een VOC-stempel. (Gewicht 1960 gram en 98,7% puur zilver.) Binnen tien jaar tijd had de VOC 22,5 miljoen gulden schuld bij de Wisselbank. De Nederlanders hadden in Azi\u00eb weinig te bieden behalve zilver en goud. Daarom moesten de VOC-schepen naar Azi\u00eb varen met zilverbaren en gouden munten om Aziatische goederen te betalen. In de periode 1726\u20131751 produceerden de munthuizen zilveren ducaten met het monogram van de VOC. Uit het oogpunt van risicospreiding werden de contanten over zoveel mogelijk schepen verdeeld. Eenmaal in Azi\u00eb werden deze baren omgesmolten en opnieuw gemunt in munten zoals roepies, die in het Oosten gebruikt konden worden. De schepen die rechtstreeks naar Ceylon of China gingen, werden alleen door de Kamers Amsterdam (ieder jaar) en Zeeland (om het andere jaar) uitgerust \u2014 de kleine Kamers hadden daar geen deel aan.[99, https:\/\/jaarboekvoormuntenpenningkunde.nl\/jaarboek\/1985\/1985d.pdf]<\/p>\n<p>In 1729 werd het Nederlandse handelaren toegestaan om handel te drijven in een wijk van Kanton. Ondanks enkele beperkingen bleef zilver de handel aandrijven door de populariteit ervan in Europa. Dit, gecombineerd met een hoge vraag naar Chinese thee, zijde, katoen en Chinese keramiek, cre\u00eberde chronische handelstekorten voor Europese regeringen, die gedwongen waren zilvertekorten te riskeren om handelaren in Azi\u00eb te voorzien. Tussen 1736 en 1745 leende de VOC bijna 50 miljoen gulden van de wisselbank. De Wisselbank bleek een van de belangrijkste bronnen voor contante middelen in Azi\u00eb. In het midden van de achttiende eeuw ging 85 procent van de VOC-edelmetalen (goud en zilver) naar India.<\/p>\n<figure style=\"width: 568px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Nicolaes_Visscher_Indiae_Orientalis.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/66\/Nicolaes_Visscher_Indiae_Orientalis.jpg\/260px-Nicolaes_Visscher_Indiae_Orientalis.jpg\" width=\"568\" height=\"474\" data-file-width=\"2493\" data-file-height=\"2077\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-caption-text\">Het Aziatisch handelsgebied. (Nicolaas Visscher, 1681)<\/figcaption><\/figure>\n<figure style=\"width: 536px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Commerce_VOC.svg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/cb\/Commerce_VOC.svg\/260px-Commerce_VOC.svg.png\" alt=\"\" width=\"536\" height=\"295\" data-file-width=\"907\" data-file-height=\"499\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-caption-text\">Handelsroutes van de VOC<\/figcaption><\/figure>\n<table class=\"noprint\">\n<tbody>\n<tr>\n<td><i>Als je meer wilt weten over het Handelsgebied van de VOC klik dan <a href=\"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/vereenigde-oostindische-compagnie\/handelsgebied-van-de-voc\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">hier\u00a0<\/a><\/i><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h2><span id=\"Het_einde_van_de_VOC\" class=\"mw-headline\">Het einde van de VOC<\/span><\/h2>\n<figure style=\"width: 517px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Voc.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/57\/Voc.jpg\/260px-Voc.jpg\" alt=\"\" width=\"517\" height=\"410\" data-file-width=\"1356\" data-file-height=\"1074\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-caption-text\">Het scheepswerfterrein van de VOC op Oostenburg in Amsterdam. Foto:\u00a0bma.amsterdam.nl<\/figcaption><\/figure>\n<div class=\"thumbcaption\">\n<p>Aan het eind van zijn bestaan werd de VOC bestuurd door mensen die te weinig commerci\u00eble ervaring hadden, geen reder waren en die meestal ook nog nooit in <a title=\"Indi\u00eb (regio)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Indi%C3%AB_%28regio%29\">Indi\u00eb<\/a> waren geweest. Bovendien ontbrak het aan een doorzichtig boekhoudsysteem, zodat men in Amsterdam geen goed zicht had op het verloop van de geldstromen. Een <a title=\"Winst-en-verliesrekening\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Winst-en-verliesrekening\">winst- en verliesrekening<\/a> werd nooit opgemaakt en de vorming van een reservefonds werd nagelaten.<sup id=\"cite_ref-30\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-30\">[30]<\/a><\/sup> Volgens raadpensionaris <a title=\"Laurens Pieter van de Spiegel\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Laurens_Pieter_van_de_Spiegel\">Laurens Pieter van de Spiegel<\/a> was de VOC <i>&#8220;een lichaam zonder directie, ordre of spaarzaamheid&#8221;<\/i>.<\/p>\n<\/div>\n<table class=\"noprint\">\n<tbody>\n<tr>\n<td><i>Als je meer wilt weten over de ondergang en het einde van de VOC klik dan <a class=\"mw-redirect\" title=\"Het einde van de VOC\" href=\"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/vereenigde-oostindische-compagnie\/einde-van-de-vereenigde-oostindische-compagnie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">hier<\/a><\/i><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h2><span id=\"Conclusie\" class=\"mw-headline\">Conclusie<\/span><\/h2>\n<p>De VOC was een soort <a title=\"Staatsbedrijf\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Staatsbedrijf\">staatsbedrijf<\/a> met verregaande voorrechten. Niet alleen had zij een Nederlands monopolie op de handelsroutes rond <a title=\"Kaap de Goede Hoop\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Kaap_de_Goede_Hoop\">Kaap de Goede Hoop<\/a> en door de <a title=\"Straat Magellaan\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Straat_Magellaan\">Straat Magellaan<\/a>; ook had ze bij haar oprichting het recht gekregen in allerlei situaties op te treden in naam van de <a title=\"Staten-Generaal van de Nederlanden\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Staten-Generaal_van_de_Nederlanden\">Staten-Generaal der Nederlanden<\/a>. Zo mocht de VOC zelf verdragen sluiten, munten slaan en oorlogshandelingen verrichten. In het begin gebruikte de VOC haar militaire voorrechten vooral om zich te beschermen tegen de Spanjaarden en Portugezen, die de nieuwkomer in Azi\u00eb bepaald niet hartelijk verwelkomden. Al kort na haar oprichting (1602) ging de VOC echter ook geweld gebruiken als onderdeel van haar handelspolitiek. Zo werd agressief opgetreden tegen de bevolking van de Molukken om de gunstige handelsvoorwaarden te af te dwingen; op Java werd bewust een conflict ge\u00ebscaleerd tussen Mataram en Bantam om Batavia te kunnen stichten. Zo werd de VOC al snel, naast een handelsonderneming, ook een politieke en militaire speler in Azi\u00eb.<sup id=\"cite_ref-31\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-31\">[31]<\/a><\/sup><\/p>\n<figure style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignright\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Chinese_export_porcelain_with_Dutch_ship_Vryburg_1756_Qianlong_period_Canton.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/71\/Chinese_export_porcelain_with_Dutch_ship_Vryburg_1756_Qianlong_period_Canton.jpg\/260px-Chinese_export_porcelain_with_Dutch_ship_Vryburg_1756_Qianlong_period_Canton.jpg\" alt=\"\" width=\"310\" height=\"325\" data-file-width=\"2112\" data-file-height=\"2218\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-caption-text\">Het schip Vryburg op een schotel, gemaakt in 1756<\/figcaption><\/figure>\n<p>In de gehele bestaansperiode van de VOC zijn meer dan 4700 reizen onder VOC-vlag naar Azi\u00eb uitgevoerd, waarvan 3000 na 1700 en in totaal 1147 vanaf de Middelburgse rede bij <a title=\"Fort Rammekens\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Fort_Rammekens\">Fort Rammekens<\/a>. In de twee eeuwen van haar bestaan zijn in totaal bijna 1 miljoen mensen uitgevaren; daarvan keerde een derde deel terug.<sup id=\"cite_ref-32\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-32\">[32]<\/a><\/sup> Gemiddeld stierven er 300 tot 500 man per jaar tijdens de reis; de schattingen lopen uiteen van 5% in de 17e eeuw tot 10% als er epidemie\u00ebn uit braken.<sup id=\"cite_ref-33\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-33\">[33]<\/a><\/sup> Van de in totaal 1772 VOC-schepen, die tussen 1602 en 1795 van stapel liepen, werden er 336 op de Middelburgse werven gebouwd; 247 schepen gingen in die periode verloren.<\/p>\n<div class=\"thumb tright\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<div class=\"mceTemp\"><\/div>\n<div class=\"thumbcaption\">\n<p>De VOC toonde zich volgens Enthoven gedurende de zeventiende eeuw een trouw bondgenoot bij de landsverdediging. In de achttiende eeuw zouden de rollen juist omdraaien en zou de Compagnie de <a title=\"Generaliteit\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Generaliteit\">Generaliteit<\/a> vooral tot last worden. De VOC was er in de eerste plaats voor het landsbelang en pas in tweede instantie om voor de belangen van de aandeelhouders op te komen.<sup id=\"cite_ref-34\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-34\">[34]<\/a><\/sup> Pas vanaf 1634 werd jaarlijks <a title=\"Dividend\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Dividend\">dividend<\/a> uitgekeerd.<sup id=\"cite_ref-35\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-35\">[35]<\/a><\/sup> Rekening en verantwoording aan de participanten heeft nooit plaatsgevonden.<sup id=\"cite_ref-36\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-36\">[36]<\/a><\/sup><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>De voorstelling, dat de <a title=\"Bataafse Republiek\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Bataafse_Republiek\">Bataafse republiek<\/a> in het bezit kwam van een failliete boedel (134 miljoen), is in de wereld gekomen door een gebrekkige boekhouding bij de Oost-Indische Compagnie <sup id=\"cite_ref-37\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-37\">[37]<\/a><\/sup>; in werkelijkheid verwierf de republiek voor een luttel bedrag een eilandenrijk, dat grote economische mogelijkheden in zich borg.<sup id=\"cite_ref-38\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-38\">[38]<\/a><\/sup><\/p>\n<figure style=\"width: 546px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:COLLECTIE_TROPENMUSEUM_Olieverfschilderij_voorstellende_het_Kasteel_Batavia_gezien_van_Kali_Besar_west_met_op_de_voorgrond_de_vismarkt_TMnr_118-167.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/0e\/COLLECTIE_TROPENMUSEUM_Olieverfschilderij_voorstellende_het_Kasteel_Batavia_gezien_van_Kali_Besar_west_met_op_de_voorgrond_de_vismarkt_TMnr_118-167.jpg\/260px-COLLECTIE_TROPENMUSEUM_Olieverfschilderij_voorstellende_het_Kasteel_Batavia_gezien_van_Kali_Besar_west_met_op_de_voorgrond_de_vismarkt_TMnr_118-167.jpg\" alt=\"\" width=\"546\" height=\"372\" data-file-width=\"699\" data-file-height=\"475\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-caption-text\">Olieverfschilderij door Andries Beeckman voorstellende het Kasteel Batavia gezien van Kali Besar west met op de voorgrond de vismarkt (ca 1662), collectie Tropenmuseum<\/figcaption><\/figure>\n<h3><span id=\"Overige_artikelen_betreffende_de_VOC\" class=\"mw-headline\">Overige artikelen betreffende de VOC<\/span><\/h3>\n<ul>\n<li><a title=\"Nederlandse Kaapkolonie\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Nederlandse_Kaapkolonie\">Kaapkolonie<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Kasteel de Goede Hoop\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Kasteel_de_Goede_Hoop\">Kasteel de Goede Hoop<\/a> in Kaapstad<\/li>\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"Nederlands Mauritius\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Nederlands_Mauritius\">Nederlands Mauritius<\/a><\/li>\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"Handelsposten van de VOC in het Midden-Oosten\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Handelsposten_van_de_VOC_in_het_Midden-Oosten\">Handelsposten van de VOC in het Midden-Oosten<\/a><\/li>\n<li><a title=\"VOC in Bengalen\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/VOC_in_Bengalen\">VOC in Bengalen<\/a><\/li>\n<li><a title=\"VOC in Birma\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/VOC_in_Birma\">VOC in Birma<\/a><\/li>\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"Geschiedenis van de betrekkingen tussen Nederland en Thailand\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Geschiedenis_van_de_betrekkingen_tussen_Nederland_en_Thailand\">Geschiedenis van de betrekkingen tussen Nederland en Thailand<\/a><\/li>\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"Nederlands Malakka\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Nederlands_Malakka\">Nederlands Malakka<\/a><\/li>\n<li><a title=\"VOC op de Banda-eilanden\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/VOC_op_de_Banda-eilanden\">VOC op de Banda-eilanden<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Amboina (VOC-gebied)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Amboina_%28VOC-gebied%29\">Amboina (VOC-gebied)<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Tonquin\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Tonquin\">Tonquin<\/a><\/li>\n<li><a title=\"VOC-mentaliteit\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/VOC-mentaliteit\">VOC-mentaliteit<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<h3><span id=\"Overige_lijsten_met_VOC-functionarissen\" class=\"mw-headline\">Overige lijsten met VOC-functionarissen<\/span><\/h3>\n<ul>\n<li><a title=\"Lijst van gouverneurs van Nederlands-Ceylon\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Lijst_van_gouverneurs_van_Nederlands-Ceylon\">Lijst van gouverneurs van Nederlands-Ceylon<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Lijst van VOC-commandeurs van Malabar\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Lijst_van_VOC-commandeurs_van_Malabar\">Lijst van VOC-commandeurs van Malabar<\/a><\/li>\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"Lijst van VOC-directeuren in Bengalen\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Lijst_van_VOC-directeuren_in_Bengalen\">Lijst van VOC-directeuren in Bengalen<\/a><\/li>\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"Lijst van opperhoofden van Nederlands Birma\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Lijst_van_opperhoofden_van_Nederlands_Birma\">Lijst van opperhoofden van Nederlands Birma<\/a><\/li>\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"Lijst van gouverneurs van Nederlands Malakka\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Lijst_van_gouverneurs_van_Nederlands_Malakka\">Lijst van gouverneurs van Nederlands Malakka<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Lijst van VOC-opperhoofden in Japan\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Lijst_van_VOC-opperhoofden_in_Japan\">Lijst van VOC-opperhoofden op Hirado en Dejima<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<h3><\/h3>\n<div class=\"thumb tright\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<figure style=\"width: 521px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Masulipatam_mg_8557.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/0d\/Masulipatam_mg_8557.jpg\/260px-Masulipatam_mg_8557.jpg\" alt=\"\" width=\"521\" height=\"375\" data-file-width=\"976\" data-file-height=\"703\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-caption-text\">Zicht op Masulipatnam in 1676. Uit &#8216;A True and Exact Description of the most Celebrated East-India Coasts of Malabar and Coromandel&#8217; van Philippus Baldaeus<\/figcaption><\/figure>\n<div class=\"thumbcaption\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"thumb tright\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<figure style=\"width: 539px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Colombo,_after_Kip.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/b\/b5\/Colombo%2C_after_Kip.jpg\/260px-Colombo%2C_after_Kip.jpg\" alt=\"\" width=\"539\" height=\"365\" data-file-width=\"973\" data-file-height=\"657\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-caption-text\">Colombo, gravure uit circa 1680<\/figcaption><\/figure>\n<div class=\"thumbcaption\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"thumb tright\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<figure style=\"width: 575px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Nieuhof-p-189-Mogolsche-gezant-Lach-van-Kley-plate-315.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/de\/Nieuhof-p-189-Mogolsche-gezant-Lach-van-Kley-plate-315.jpg\/260px-Nieuhof-p-189-Mogolsche-gezant-Lach-van-Kley-plate-315.jpg\" alt=\"\" width=\"575\" height=\"363\" data-file-width=\"1016\" data-file-height=\"642\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-caption-text\">Mongoolse gezanten getekend door Johan Nieuhof<\/figcaption><\/figure>\n<div class=\"thumbcaption\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"thumb tright\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<figure style=\"width: 536px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Banten-city-Java-1724.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/92\/Banten-city-Java-1724.jpg\/260px-Banten-city-Java-1724.jpg\" alt=\"\" width=\"536\" height=\"414\" data-file-width=\"800\" data-file-height=\"618\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-caption-text\">De stad Bantam op de NO-punt van Java, uit Valentijn<\/figcaption><\/figure>\n<div class=\"thumbcaption\">\n<h3><span id=\"Schrijvende_dominees.2C_chirurgen_en_andere_VOC-ambtenaren\" class=\"mw-headline\">Schrijvende dominees, chirurgen en andere VOC-ambtenaren<\/span><\/h3>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<ul>\n<li><a title=\"Philippus Baldaeus\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Philippus_Baldaeus\">Philippus Baldaeus<\/a> heeft als eerste Europeaan de cultuur, de religie van de <a title=\"Singalezen\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Singalezen\">Singalezen<\/a> en de taal (<a title=\"Grammatica\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Grammatica\">grammatica<\/a>) de <a title=\"Tamils\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Tamils\">Tamils<\/a>, die in het noorden van het eiland wonen, beschreven.<\/li>\n<li><a title=\"Fran\u00e7ois Caron\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Caron\">Fran\u00e7ois Caron<\/a> schreef een belangwekkende analyse van Japan, die in de <a title=\"17e eeuw\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/17e_eeuw\">17e eeuw<\/a> meer dan twintig keer werd vertaald.<\/li>\n<li><a title=\"Pieter van Dam (1621-1706)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Pieter_van_Dam_%281621-1706%29\">Pieter van Dam<\/a> schreef in opdracht van de <a title=\"Bewindhebber\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Bewindhebber\">bewindhebbers<\/a>, de <a title=\"Heren XVII\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Heren_XVII\">Heren XVII<\/a> een geschiedenis van de VOC, waarmee hij in 1693 begon en die hij in 1701 voltooide.<\/li>\n<li><a title=\"Nicolaas de Graaff\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Nicolaas_de_Graaff\">Nicolaas de Graaff<\/a> maakte als scheepsarts in totaal zestien reizen over de hele wereld. Hij schreef een humoristisch verslag dat in 1701 <a title=\"Postuum\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Postuum\">postuum<\/a> verscheen als <i>Reisen van Nicolaus de Graaff, na de vier gedeeltes des werelds<\/i> te samen met de <i>Oost-Indise spiegel<\/i>.<\/li>\n<li><a title=\"Hendrik Hamel\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Hendrik_Hamel\">Hendrik Hamel<\/a> lukte het na 13 jaar gevangenschap uit <a title=\"Korea\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Korea\">Korea<\/a> te ontsnappen. Hij is vooral bekend geworden door zijn reisverslag. Het is in Europa tijdenlang de enige bron van informatie geweest over dat land.<\/li>\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"Johan Nieuhof\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Johan_Nieuhof\">Johan Nieuhof<\/a> was na een reis van 2.400 km van <a title=\"Kanton (stad)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Kanton_%28stad%29\">Kanton<\/a> naar <a title=\"Peking\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Peking\">Peking<\/a> (1655-1657) de meest toonaangevende Europese schrijver over China. De 150 prenten leidden in de 18e eeuw tot populariteit van de <a title=\"Chinoiserie\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Chinoiserie\">chinoiserie<\/a>. Hij verdween in 1672 spoorloos op het eiland <a title=\"Madagaskar\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Madagaskar\">Madagaskar<\/a> toen hij in een sloep aan land was gegaan op zoek naar drinkwater.<\/li>\n<li><a title=\"Aernout van Overbeke\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Aernout_van_Overbeke\">Aernout van Overbeke<\/a> schreef <i>Geestige en Vermaeckelicke Reys-beschryvinge Van den Heer Aernout van Overbeke Naer Oost-Indi\u00ebn gevaren, ten dienste van de E.E. Heeren Bewinthebberen van de Oost-Indische Compagnie, Voor Raet van Justitie,in den Jare 1668. Vervattende verscheyde kluchtige voorvallen, en koddige gedachten op de selve, geduerende sijn Reyse van Amsterdam tot Batavia.<\/i> Amsterdam: Jan Joosten, 1671.<\/li>\n<li>\n<figure style=\"width: 260px\" class=\"wp-caption alignright\"><a class=\"image\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:HenricusAdrianusVanRheede.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"thumbimage\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/5b\/HenricusAdrianusVanRheede.jpg\/260px-HenricusAdrianusVanRheede.jpg\" alt=\"\" width=\"260\" height=\"427\" data-file-width=\"974\" data-file-height=\"1598\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-caption-text\">Hendrik Adriaan van Rheede van Drakenstein<\/figcaption><\/figure>\n<p><a class=\"mw-redirect\" title=\"Hendrik van Rheede\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Hendrik_van_Rheede\">Hendrik van Rheede<\/a> schreef over de flora van India een standaardwerk <i>Hortus Indicus Malabaricus<\/i>, dat tussen 1678 en 1703 in twaalf delen werd uitgebracht. Het werk bevat gravures van grote kwaliteit en gedetailleerde beschrijvingen van 740 planten uit de <a title=\"Malabar (India)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Malabar_%28India%29\">Malabar<\/a>, die medicinaal of economisch nut hadden.<\/li>\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"Rumphius\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Rumphius\">Georg Eberhard Rumphius<\/a> verbleef 49 jaar op Ambon en is de auteur van <i>Het Amboinsche kruidboek<\/i>. Het gigantische werk van maar liefst 1661 foliobladen werd naar de Republiek verscheept maar verdween naar de zeebodem in een zeegevecht. Gelukkig had <a title=\"Johannes Camphuys\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Johannes_Camphuys\">Johannes Camphuys<\/a> kopie\u00ebn laten maken en het lukte uiteindelijk toch zijn werk uit te geven. Het werk legde de basis voor het wetenschappelijk onderzoek naar de flora en fauna van de Molukken en de zee eromheen.<\/li>\n<li><a title=\"Wouter Schouten\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Wouter_Schouten\">Wouter Schouten<\/a>, een <a title=\"Chirurgijn\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Chirurgijn\">chirurgijn<\/a>, publiceerde in 1676 drie boeken over zijn reizen. De <i>Oost-Indische voyagie<\/i> behoort tot de beste reisverhalen die destijds zijn geschreven.<sup id=\"cite_ref-39\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Vereenigde_Oostindische_Compagnie&amp;diff=33822030&amp;oldid=33780415#cite_note-39\">[39]<\/a><\/sup><\/li>\n<li><a title=\"Fran\u00e7ois Valentijn\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7ois_Valentijn\">Fran\u00e7ois Valentijn<\/a> was een Nederlandse <a title=\"Dominee\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Dominee\">dominee<\/a> die tweemaal is uitgezonden naar &#8220;de Oost&#8221;. Eenmaal terug schreef hij <i>Oud en Nieuw Oost-Indi\u00ebn<\/i>, een naar omvang en perspectief nooit weer bereikte beschrijving van Azi\u00eb. Hij schreef over alle gebieden waar de Nederlanders handel dreven. Het bevat allerlei geografische, historische, juridische, politieke, en botanische beschrijvingen. Daarnaast geeft het werk een beeld van hoe een zeventiende-eeuwer tegen andere culturen aankeek. Er zijn weinig boeken waaruit zo vaak geciteerd wordt als uit Valentijn.<\/li>\n<li><a title=\"Dirk van Hogendorp (1761-1822)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Dirk_van_Hogendorp_%281761-1822%29\">Dirk van Hogendorp (1761-1822)<\/a> klaagde het bewind in Indi\u00eb met succes aan. Zijn in 1799 uitgegeven <i>Bericht van den tegenwoordigen toestand der Bataafsche bezittingen in Oost-Indien en den handel op dezelve<\/i>, waarin hij zich o.a. een tegenstander van de slavernij toonde, was geruchtmakend en werd met instemming ontvangen.<\/li>\n<\/ul>\n<h3><span id=\"Cartografen\" class=\"mw-headline\">Cartografen<\/span><\/h3>\n<ul>\n<li>Familie <a class=\"new\" title=\"Blaeu (geslacht) (de pagina bestaat niet)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Blaeu_%28geslacht%29&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Blaeu<\/a>, uitgeverij van kaarten en globes<\/li>\n<li><a title=\"Johannes Janssonius\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Johannes_Janssonius\">Johannes Janssonius<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Frederik de Wit\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Frederik_de_Wit\">Frederik de Wit<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Gerard Valck\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Gerard_Valck\">Gerard Valck<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<h3><span id=\"VOC-schepen\" class=\"mw-headline\">VOC-schepen<\/span><\/h3>\n<figure style=\"width: 1711px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/6\/66\/Anonymous_The_Noord-Nieuwland_in_Table_Bay%2C_1762.jpg\/1711px-Anonymous_The_Noord-Nieuwland_in_Table_Bay%2C_1762.jpg\" alt=\"Anoniem schilderij met de Tafelberg op de achtergrond (1762)\" width=\"1711\" height=\"1212\" \/><figcaption class=\"wp-caption-text\">Anoniem schilderij met de Tafelberg op de achtergrond (1762)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Tussen 1603 en 1658 vertrokken er gemiddeld vijftien schepen per jaar. In 1659 beschikte de VOC over slechts tien schepen van meer dan 1000 ton; het merendeel waren jachten en fluiten van ongeveer 400 ton.[J. Aalberse (1916), p. 19]<\/p>\n<ul>\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"Nederlands Mauritius\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Nederlands_Mauritius#Schipbreukelingen\">Aernhem<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Akerendam (VOC-schip)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Akerendam_%28VOC-schip%29\">Akerendam<\/a><\/li>\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"Amsterdam (schip)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Amsterdam_%28schip%29\">Amsterdam<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Hendrick Cornelisz Schaep\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Hendrick_Cornelisz_Schaep\">Breskens<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Batavia (schip)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Batavia_%28schip%29\">Batavia<\/a><\/li>\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"Concordia (schip)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Concordia_%28schip%29\">Concordia<\/a><\/li>\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"Maarten Vries\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Maarten_Vries\">Castricum<\/a><\/li>\n<li><a title=\"De Dry Heuvels\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/De_Dry_Heuvels\">De Dry Heuvels<\/a><\/li>\n<li><a title=\"De Dry Papegaijtiens\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/De_Dry_Papegaijtiens\">De Dry Papegaijtiens<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Duyfken\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Duyfken\">Duyfken<\/a><\/li>\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"Eendracht (schip uit 1615)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Eendracht_%28schip_uit_1615%29\">Eendracht<\/a> (van <a class=\"mw-redirect\" title=\"Dirk Hartog\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Dirk_Hartog\">Dirk Hartog<\/a>)<\/li>\n<li><a title=\"Geldermalsen (schip)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Geldermalsen_%28schip%29\">Geldermalsen<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Gouden Buys\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Gouden_Buys\">Gouden Buys<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Meermin (schip)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Meermin_%28schip%29\">Meermin<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Nijenburg (schip)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Nijenburg_%28schip%29\">Nijenburg<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Prins Willem (VOC- en vlaggenschip)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Prins_Willem_%28VOC-_en_vlaggenschip%29\">Prins Willem<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Voetboog (schip)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Voetboog_%28schip%29\">Voetboog<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Westerbeek (schip)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Westerbeek_%28schip%29\">Westerbeek<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Wimmenum (schip)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Wimmenum_%28schip%29\">Wimmenum<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>Rangen aan boord liepen van scheepsjongen tot opperkoopman, schipper of commandant van de retourvloot. De minimum leeftijd was 13, later opgetrokken tot 16 jaar. Een matroos verdiende zo&#8217;n 100 gulden per jaar (incl. eten en onderdak, maar zonder winstaandeel). Ter vergelijking; een Raad van Indi\u00eb verdiende 350 gulden, de gouverneur-generaal 1.200 gulden per maand, exclusief vrije kost en inwoning.<\/p>\n<h3><span id=\"Andere_Oost-Indische_Compagnie.C3.ABn\" class=\"mw-headline\">Andere Oost-Indische Compagnie\u00ebn<\/span><\/h3>\n<ul>\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"Britse Oost-Indische Compagnie\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Britse_Oost-Indische_Compagnie\">Britse Oost-Indische Compagnie<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Deense Oost-Indische Compagnie\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Deense_Oost-Indische_Compagnie\">Deense Oost-Indische Compagnie<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Franse Oost-Indische Compagnie\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Franse_Oost-Indische_Compagnie\">Franse Oost-Indische Compagnie<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Oostendse Compagnie\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Oostendse_Compagnie\">Oostendse Compagnie<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Pruisische Aziatische Compagnie\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Pruisische_Aziatische_Compagnie\">Pruisische Aziatische Compagnie<\/a><\/li>\n<li><a title=\"Zweedse Oost-Indische Compagnie\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Zweedse_Oost-Indische_Compagnie\">Zweedse Oost-Indische Compagnie<\/a><\/li>\n<li><a class=\"new\" title=\"Compagnia Genovese delle Indie Orientali (de pagina bestaat niet)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Compagnia_Genovese_delle_Indie_Orientali&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Compagnia Genovese delle Indie Orientali<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<h2><span id=\"Zie_ook\" class=\"mw-headline\">Zie ook<\/span><\/h2>\n<p id=\"UitklapFrame1\" class=\"UitklapFrame\">De archieven van de Vereenigde Oostindische Compagnie staan sedert 2003 op de Lijst van het Wereldgeheugen (<span title=\"Taal: Engels\">(en)<\/span> <i>Memory of the World Register<\/i>; <span title=\"Taal: Frans\">(fr)<\/span> <i>R\u00e9gistre de la M\u00e9moire du Monde<\/i>). Deze lijst, ook Werelderfgoed voor Documenten genoemd, wordt opgemaakt door de <a title=\"UNESCO\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/UNESCO\">UNESCO<\/a>. De VOC-archieven worden door overheidsinstellingen bewaard in <a title=\"Kaapstad\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Kaapstad\">Kaapstad<\/a> (Zuid-Afrika), <a class=\"mw-redirect\" title=\"Chennai\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Chennai\">Chennai<\/a> (Tamil Nadu, India), <a title=\"Colombo (stad)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Colombo_%28stad%29\">Colombo<\/a> (Sri Lanka), <a title=\"Jakarta\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Jakarta\">Jakarta<\/a> (Indonesi\u00eb) en Den Haag.<\/p>\n<div class=\"UitklapEind\"><\/div>\n<table class=\"toccolours\">\n<tbody>\n<tr>\n<td><b>Bronnen, noten en\/of referenties<\/b><\/p>\n<ul>\n<li><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.voc-kenniscentrum.nl\/\" rel=\"nofollow\">VOC-kenniscentrum.nl: Homepage<\/a> (Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde)<\/li>\n<li><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.vocsite.nl\/\" rel=\"nofollow\">VOCsite.nl: Homepage<\/a> (J.H.D. van Overbeek)<\/li>\n<li><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.inghist.nl\/Onderzoek\/Projecten\/DAS\" rel=\"nofollow\">Inghist.nl: De VOC. Dutch-Asiatic Shipping 1595-1795<\/a> (J.R. Bruijn, F.S. Gaastra e.a.)<\/li>\n<li><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.tanap.net\/content\/voc\/organization\/organization_intro.htm\" rel=\"nofollow\">Tanap.net: Verenigde Oost-Indische Compagnie<\/a> (Prof. F.S. Gaastra)<\/li>\n<li><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.nationaalarchief.nl\/amh\/\" rel=\"nofollow\">Nationaalarchief.nl: Atlas of Mutual Heritage<\/a> (5200 afbeeldingen over en van de VOC en WIC)<\/li>\n<li>Hans Bonke: <i>De zeven reizen van de Jonge Lieve<\/i>. Uitgeverij SUN (<a class=\"internal mw-magiclink-isbn\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Speciaal:Boekbronnen\/9061686598\">ISBN 90-6168-659-8<\/a>)<\/li>\n<li>Ewald Vanvugt: <i>Wettig opium<\/i>. Uitgeverij In de Knipscheer (<a class=\"internal mw-magiclink-isbn\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Speciaal:Boekbronnen\/9062651976\">ISBN 90-6265-197-6<\/a>)<\/li>\n<li><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.vaartips.nl\/extra\/pinas.htm\" rel=\"nofollow\">Vaartips.nl<\/a>: Eerste Schipvaert, 1595<\/li>\n<li><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/vocwarfare.net\" rel=\"nofollow\">VOC Warfare<\/a> Engelstalige website over de VOC als militaire partij in Azi\u00eb.<\/li>\n<li><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.geschiedenis.nl\/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=239&amp;Itemid=149\" rel=\"nofollow\">Geschiedenis.nl: Verenigde Oost-Indische Compagnie<\/a> (Wim Sch\u00fcling, 1 januari 2005)<\/li>\n<\/ul>\n<div>\n<ol class=\"references\">\n<li id=\"cite_note-wikisource-1\"><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/nl.wikisource.org\/wiki\/Octrooi_van_de_VOC\">nl.wikisource.org<\/a>. <i>Octrooi van de VOC<\/i> <small>Geraadpleegd op 23-02-2008<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-2\"><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.oudsteaandeel.nl\/\" rel=\"nofollow\">&#8216;s Werelds oudste aandeel<\/a>. oudsteaandeel.nl <small>Geraadpleegd op 7 december 2010<\/small><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-3\"><span class=\"reference-text\"><a class=\"external free\" href=\"http:\/\/www.kb.nl\/dossiers\/voc\/voc.html\" rel=\"nofollow\">http:\/\/www.kb.nl\/dossiers\/voc\/voc.html<\/a> Dossier VOC bij de <a title=\"Koninklijke Bibliotheek (Nederland)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Koninklijke_Bibliotheek_%28Nederland%29\">Koninklijke Bibliotheek<\/a><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-4\"><span class=\"reference-text\">Enthoven, V. (2001) De Verenigde Oost-Indische Compagnie en de Staten-Generaal. In Jaarboek Legermuseum 2001-2002.<a class=\"external autonumber\" href=\"http:\/\/www.collectie.legermuseum.nl\/sites\/strategion\/contents\/i004530\/arma36%20de%20verenigde%20oostindische%20compagnie.pdf\" rel=\"nofollow\">[1]<\/a><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-Dillen.2C_J.G._1970_p._127-5\"><span class=\"reference-text\">Dillen, J.G. (1970) Van Rijkdom en Regenten, p. 127.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-6\"><span class=\"reference-text\">Gaastra, F. (2002) &#8216;Sware continuerende lasten en groten ommeslagh&#8217; p. 85. In: De Verenigde Oost-Indische Compagnie. Tussen oorlog en diplomatie. Onder red. van G. Knaap en G. Teitler.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-7\"><span class=\"reference-text\">In totaal werden er tussen 1595 en 1601 vijftien expedities uitgestuurd waaraan zo&#8217;n 65 schepen deelnamen, (exclusief de drie eerdere en mislukte expedities via de <a title=\"Noordkaap (Noorwegen)\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Noordkaap_%28Noorwegen%29\">Noordkaap<\/a>).<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-8\"><span class=\"reference-text\">Hij zou uiteindelijk voor zijn schuldeisers op de vlucht slaan.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-9\"><span class=\"reference-text\">Dillen, J.G. (1970) Van Rijkdom en Regenten, p. 113-114.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-10\"><span class=\"reference-text\">Zowel J.G van Dillen en H. den Heijer beschouwen 1610 of 1611 als het eerste jaar waarin winstuitkering werd gedaan.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-11\"><span class=\"reference-text\">Vugt, E. van (2002) Zwartboek van Nederland overzee. Wat iedere Nederlander moet weten, p. 51.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-12\"><span class=\"reference-text\">Enigszins problematisch, vanwege het feit dat deze vloot door <a title=\"Maximiliaan le Maire\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Maximiliaan_le_Maire\">Isaac le Maire<\/a> en J.G. van Dillen die over Le Maire publiceerde als niet onder vlag van de VOC wordt gerekend, daarentegen door de bewindhebbers wel. Waarschijnlijk is besloten afzonderlijk af te rekenen over deze reis.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-13\"><span class=\"reference-text\">Henk den Heijer, <a class=\"external text\" href=\"http:\/\/books.google.nl\/books?id=v6YQrl_pof0C&amp;pg=RA1-PA61&amp;lpg=RA1-PA61&amp;dq=kapitaal+voc+rotterdam+173&amp;source=bl&amp;ots=0FYt_Id-qV&amp;sig=XZsKZ-m6E8JwBdo1myGzNDxqT-s&amp;hl=nl&amp;ei=vEmZS8PtGsKr4QaB8Z3tCg&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=2&amp;ved=0CAgQ6AEwAQ#v=onepage&amp;q=kapitaal%20voc%20rotterdam%20173&amp;f=false\" rel=\"nofollow\">De geoctrooieerde compagnie: de VOC en de WIC als voorlopers van de naamloze vennootschap<\/a>, Kluwer, 2005, p. 59-61.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-14\"><span class=\"reference-text\">Barend-van Haeften, M. (1992) Oost-Indi\u00eb gespiegeld. Nicolaas de Graaff, een schrijvend chirurgijn in dienst van de VOC, p. 60-64. Zutphen.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-15\"><span class=\"reference-text\">Dudok van Heel, S.A.C. (2008) Van Amsterdamse burgers tot Europese aristocraten, p. 155.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-16\"><span class=\"reference-text\">Paul Frentrop: Corporate governance 1602-2002 &#8211; Ondernemingen en hun aandeelhouders sinds de VOC.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-books.google.com-17\"><span class=\"reference-text\">De geoctrooieerde compagnie: de VOC en de WIC als voorlopers van de naamloze &#8230; Door Henk den Heijer, p. 83 <a class=\"external autonumber\" href=\"http:\/\/books.google.com\/books?id=v6YQrl_pof0C&amp;pg=PP1&amp;dq=De+geoctrooieerde+compagnie:+de+VOC+en+de+WIC+als+voorlopers+van+de+naamloze++vennootschap&amp;ei=AKGqS82wKZW2zASFiKXYDQ&amp;hl=nl&amp;cd=1#v=onepage&amp;q=De%20geoctrooieerde%20compagnie%3A%20de%20VOC%20en%20de%20WIC%20als%20voorlopers%20van%20de%20naamloze%20%20vennootschap&amp;f=false\" rel=\"nofollow\">[2]<\/a><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-18\"><span class=\"reference-text\">Dillen, J.G. (1970) Van Rijkdom en Regenten, p. 122.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-19\"><span class=\"reference-text\">Gaastra, F. (2009) Geschiedenis van de VOC, p. 35.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-20\"><span class=\"reference-text\">Korte, P.J. (1984) De jaarlijkse financiele verantwoording in de VOC, p. 13.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-21\"><span class=\"reference-text\">Korte, P.J. (1984) De jaarlijkse financiele verantwoording in de VOC, p. 35.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-22\"><span class=\"reference-text\">Barend-van Haeften, M. (1992) Oost-Indi\u00eb gespiegeld. Nicolaas de Graaff, een schrijvend chirurgijn in dienst van de VOC, p. 62. Zutphen.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-23\"><span class=\"reference-text\">De geoctrooieerde compagnie: de VOC en de WIC als voorlopers van de naamloze &#8230; Door Henk den Heijer, p. 84 <a class=\"external autonumber\" href=\"http:\/\/books.google.com\/books?id=v6YQrl_pof0C&amp;pg=PP1&amp;dq=De+geoctrooieerde+compagnie:+de+VOC+en+de+WIC+als+voorlopers+van+de+naamloze++vennootschap&amp;ei=AKGqS82wKZW2zASFiKXYDQ&amp;hl=nl&amp;cd=1#v=onepage&amp;q=De%20geoctrooieerde%20compagnie%3A%20de%20VOC%20en%20de%20WIC%20als%20voorlopers%20van%20de%20naamloze%20%20vennootschap&amp;f=false\" rel=\"nofollow\">[3]<\/a><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-24\"><span class=\"reference-text\"><a class=\"external free\" href=\"http:\/\/databases.tanap.net\/ead\/html\/1.10.57\/pdf\/1.10.57.pdf\" rel=\"nofollow\">http:\/\/databases.tanap.net\/ead\/html\/1.10.57\/pdf\/1.10.57.pdf<\/a><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-25\"><span class=\"reference-text\">Toezending van kapitaal uit het vaderland zou daardoor overbodig worden. In: Bluss\u00e9, L. &amp; J. de Moor (1983) Nederlanders overzee, p. 159.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-26\"><span class=\"reference-text\">Amstel, A. van (2011) Barbaren, rebellen en mandarijnen, p. 61.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-27\"><span class=\"reference-text\">Amstel, A. van (2011) Barbaren, rebellen en mandarijnen, p. 50.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-28\"><span class=\"reference-text\">Amstel, A. van (2011) Barbaren, rebellen en mandarijnen. De VOC in de slag met China in de Gouden Eeuw, p. 271-305<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-29\"><span class=\"reference-text\"><a class=\"external free\" href=\"http:\/\/www.vocsite.nl\/geschiedenis\/handelsposten\/china.html\" rel=\"nofollow\">http:\/\/www.vocsite.nl\/geschiedenis\/handelsposten\/china.html<\/a><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-30\"><span class=\"reference-text\">Dillen, J.G. (1970) Van Rijkdom en Regenten, p. 116.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-31\"><span class=\"reference-text\"><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/vocwarfare.net\/thesis\/2\/war\" rel=\"nofollow\">VOC Warfare &#8211; War with whom? And why?<\/a><\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-32\"><span class=\"reference-text\">De Oost-Indische voyagie van Wouter Schouten (1676), p. 11. Michael Breet (2003) met medewerking van dr. Marijke Barend-van Haeften.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-33\"><span class=\"reference-text\">Barend-van Haeften, M. (1992) Oost-Indi\u00eb gespiegeld. Nicolaas de Graaff, een schrijvend chirurgijn in dienst van de VOC, p. 66. Zutphen.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-34\"><span class=\"reference-text\">Enthoven, Victor &#8211; De Verenigde Oost-Indische Compagnie en de Staten-Generaal [wederzijdse ondersteuning tussen 1602 en 1800. Octrooi, financiering, convooyen en licenten].<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-35\"><span class=\"reference-text\">Dillen, J.G. (1970) Van Rijkdom en Regenten, p. 126.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-36\"><span class=\"reference-text\">Korte, P.J. (1984) De jaarlijkse financi\u00eble verantwoording in de VOC, p. 6.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-37\"><span class=\"reference-text\">Mansvelt, W.M.F. (1922) Rechtsvorm en beheer bij de Oost-Indische Compagnie, blz. 77-111.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-38\"><span class=\"reference-text\">Brugmans, I.J. (1969) Van paardenkracht tot mensenmacht, p. 22.<\/span><\/li>\n<li id=\"cite_note-39\"><span class=\"reference-text\">De Oost-Indische voyagie van Wouter Schouten (1676), p. 14. Michael Breet (2003) met medewerking van Marijke Barend-van Haeften.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h2><span id=\"Externe_links\" class=\"mw-headline\">Externe links<\/span><\/h2>\n<ul>\n<li><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.kb.nl\/dossiers\/voc\/voc.html\" rel=\"nofollow\">KB.nl: Koninklijke Bibliotheek, dossier 400 jaar VOC<\/a><\/li>\n<li><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.maleisie.be\/voc_algemeen.html\" rel=\"nofollow\">Maleisie.be: De VOC in Maleisi\u00eb<\/a><\/li>\n<li><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.vaartips.nl\/zeevaart.htm\" rel=\"nofollow\">Vaartips.nl: Oude zeegaande schepen<\/a><\/li>\n<li><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/www.oudsteaandeel.nl\/\" rel=\"nofollow\">Oudsteaandeel.nl Het oudste aandeel ter wereld<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class='footnotes' id='footnotes-1133'>\n<div class='footnotedivider'><\/div>\n<ol>\n<li id='fn-1133-1'> <a href=\"https:\/\/edocs.icm.gov.mo\/rc\/RC11I12.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">PETER BORSCHBERG (2004) The Santa Catarina Incident of 1603. Dutch Freebooting, the Portuguese Estado da \u00cdndia and Intra-Asian Trade at the Dawn of the 17th Century<\/a>  <span class='footnotereverse'><a href='#fnref-1133-1'>&#8617;<\/a><\/span><\/li>\n<li id='fn-1133-2'> <a href=\"https:\/\/peacepalacelibrary.nl\/blog\/2018\/capture-santa-catarina-1603#:~:text=By%201602%2C%20the%20newly%20formed%20Dutch%20East,Portugal's%20monopoly%20over%20the%20Asian%20spice%20trade\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">The Capture of the Santa Catarina (1603) Rens Steenhard on 20 November 2018<\/a>. <span class='footnotereverse'><a href='#fnref-1133-2'>&#8617;<\/a><\/span><\/li>\n<li id='fn-1133-3'> J. Aalberse (1916) Rijcklof van Goens, commissaris en veldoverste der Oost-Indische Compagnie, en zijn arbeidsveld, 1653\/54 en 1657\/58, p. 25 <span class='footnotereverse'><a href='#fnref-1133-3'>&#8617;<\/a><\/span><\/li>\n<li id='fn-1133-4'> <a href=\"https:\/\/archief.amsterdam\/inventarissen\/scans\/5059\/67\/start\/10\/limit\/10\/highlight\/2\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/archief.amsterdam\/inventarissen\/scans\/5059\/67\/start\/10\/limit\/10\/highlight\/2<\/a> <span class='footnotereverse'><a href='#fnref-1133-4'>&#8617;<\/a><\/span><\/li>\n<li id='fn-1133-5'> Getrouwd op 18 mei 1585, wonende in de Ramsteeg, verhuisde naar Uilenburg en Rapenburg, waar hij in 1637 stierf. Detail R. Koopman, Zaandam <span class='footnotereverse'><a href='#fnref-1133-5'>&#8617;<\/a><\/span><\/li>\n<li id='fn-1133-6'> <a href=\"http:\/\/www.tijdschriftholland.nl\/wp-content\/uploads\/2010_3_Petram.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Lodewijk Petram De koersval van 1672 en de grenzen van het vertrouwen op de Amsterdamse aandelenmarkt<\/a> <span class='footnotereverse'><a href='#fnref-1133-6'>&#8617;<\/a><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<div class=\"pvc_clear\"><\/div>\n<p id=\"pvc_stats_1133\" class=\"pvc_stats all  \" data-element-id=\"1133\" style=\"\"><i class=\"pvc-stats-icon medium\" aria-hidden=\"true\"><svg aria-hidden=\"true\" focusable=\"false\" data-prefix=\"far\" data-icon=\"chart-bar\" role=\"img\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewBox=\"0 0 512 512\" class=\"svg-inline--fa fa-chart-bar fa-w-16 fa-2x\"><path fill=\"currentColor\" d=\"M396.8 352h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8V108.8c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v230.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8zm-192 0h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8V140.8c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v198.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8zm96 0h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8V204.8c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v134.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8zM496 400H48V80c0-8.84-7.16-16-16-16H16C7.16 64 0 71.16 0 80v336c0 17.67 14.33 32 32 32h464c8.84 0 16-7.16 16-16v-16c0-8.84-7.16-16-16-16zm-387.2-48h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8v-70.4c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v70.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8z\" class=\"\"><\/path><\/svg><\/i> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"16\" height=\"16\" alt=\"Loading\" src=\"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/wp-content\/plugins\/page-views-count\/ajax-loader-2x.gif\" border=0 \/><\/p>\n<div class=\"pvc_clear\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>De Vereenigde Oostindische Compagnie, meestal afgekort tot VOC, was een beroemde en machtige Nederlandse handelsonderneming met een jarenlang monopolie op de specerijenhandel tussen Europa en Azi\u00eb. De VOC was in de 17e en 18e eeuw het grootste handelsbedrijf ter wereld dat niet alleen op maar ook tussen Aziatische landen voer. Bij haar honderdjarig jubileum had &hellip; <a href=\"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/vereenigde-oostindische-compagnie\/\" class=\"more-link\">Lees verder <span class=\"screen-reader-text\">Vereenigde Oostindische Compagnie<\/span> <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n<div class=\"pvc_clear\"><\/div>\n<p id=\"pvc_stats_1133\" class=\"pvc_stats all  \" data-element-id=\"1133\" style=\"\"><i class=\"pvc-stats-icon medium\" aria-hidden=\"true\"><svg aria-hidden=\"true\" focusable=\"false\" data-prefix=\"far\" data-icon=\"chart-bar\" role=\"img\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewBox=\"0 0 512 512\" class=\"svg-inline--fa fa-chart-bar fa-w-16 fa-2x\"><path fill=\"currentColor\" d=\"M396.8 352h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8V108.8c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v230.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8zm-192 0h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8V140.8c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v198.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8zm96 0h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8V204.8c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v134.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8zM496 400H48V80c0-8.84-7.16-16-16-16H16C7.16 64 0 71.16 0 80v336c0 17.67 14.33 32 32 32h464c8.84 0 16-7.16 16-16v-16c0-8.84-7.16-16-16-16zm-387.2-48h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8v-70.4c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v70.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8z\" class=\"\"><\/path><\/svg><\/i> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"16\" height=\"16\" alt=\"Loading\" src=\"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/wp-content\/plugins\/page-views-count\/ajax-loader-2x.gif\" border=0 \/><\/p>\n<div class=\"pvc_clear\"><\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-1133","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.1 (Yoast SEO v27.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Vereenigde Oostindische Compagnie - Taco Tichelaar<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Mare Liberum (1609) was geen VOC-beleidsstuk maar een juridische rechtvaardiging van kaping en vrije zeevaart, ontstaan uit de Santa Catarina-affaire en de aanloop naar het Twaalfjarig Bestand.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/vereenigde-oostindische-compagnie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Vereenigde Oostindische Compagnie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mare Liberum (1609) was geen VOC-beleidsstuk maar een juridische rechtvaardiging van kaping en vrije zeevaart, ontstaan uit de Santa Catarina-affaire en de aanloop naar het Twaalfjarig Bestand.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/vereenigde-oostindische-compagnie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Taco Tichelaar\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/taco.tichelaar\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-02-18T09:40:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/73\/National_Museum_KL_2008_%2834%29.JPG\/260px-National_Museum_KL_2008_%2834%29.JPG\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"37 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tacotichelaar.nl\\\/wordpress\\\/vereenigde-oostindische-compagnie\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tacotichelaar.nl\\\/wordpress\\\/vereenigde-oostindische-compagnie\\\/\",\"name\":\"Vereenigde Oostindische Compagnie - Taco Tichelaar\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tacotichelaar.nl\\\/wordpress\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tacotichelaar.nl\\\/wordpress\\\/vereenigde-oostindische-compagnie\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tacotichelaar.nl\\\/wordpress\\\/vereenigde-oostindische-compagnie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/upload.wikimedia.org\\\/wikipedia\\\/commons\\\/thumb\\\/7\\\/73\\\/National_Museum_KL_2008_%2834%29.JPG\\\/260px-National_Museum_KL_2008_%2834%29.JPG\",\"datePublished\":\"2014-11-19T06:17:50+00:00\",\"dateModified\":\"2026-02-18T09:40:15+00:00\",\"description\":\"Mare Liberum (1609) was geen VOC-beleidsstuk maar een juridische rechtvaardiging van kaping en vrije zeevaart, ontstaan uit de Santa Catarina-affaire en de aanloop naar het Twaalfjarig Bestand.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tacotichelaar.nl\\\/wordpress\\\/vereenigde-oostindische-compagnie\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/tacotichelaar.nl\\\/wordpress\\\/vereenigde-oostindische-compagnie\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tacotichelaar.nl\\\/wordpress\\\/vereenigde-oostindische-compagnie\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/upload.wikimedia.org\\\/wikipedia\\\/commons\\\/thumb\\\/7\\\/73\\\/National_Museum_KL_2008_%2834%29.JPG\\\/260px-National_Museum_KL_2008_%2834%29.JPG\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/upload.wikimedia.org\\\/wikipedia\\\/commons\\\/thumb\\\/7\\\/73\\\/National_Museum_KL_2008_%2834%29.JPG\\\/260px-National_Museum_KL_2008_%2834%29.JPG\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tacotichelaar.nl\\\/wordpress\\\/vereenigde-oostindische-compagnie\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/tacotichelaar.nl\\\/wordpress\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Vereenigde Oostindische Compagnie\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tacotichelaar.nl\\\/wordpress\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tacotichelaar.nl\\\/wordpress\\\/\",\"name\":\"Taco Tichelaar\",\"description\":\"geschiedenis, huisonderzoek\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tacotichelaar.nl\\\/wordpress\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9507958c5bf79d94fffc2702606bc3a6\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/tacotichelaar.nl\\\/wordpress\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/tacotichelaar.nl\\\/wordpress\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9507958c5bf79d94fffc2702606bc3a6\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a49b40cf75021306b5946fce4549f64c43bfe4038dec77cf518111eb1b9e3f77?s=96&d=identicon&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a49b40cf75021306b5946fce4549f64c43bfe4038dec77cf518111eb1b9e3f77?s=96&d=identicon&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a49b40cf75021306b5946fce4549f64c43bfe4038dec77cf518111eb1b9e3f77?s=96&d=identicon&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a49b40cf75021306b5946fce4549f64c43bfe4038dec77cf518111eb1b9e3f77?s=96&d=identicon&r=g\"},\"description\":\"My hobby is house and occupant research of canal houses in Amsterdam. Of some canal houses much is known, but in general I collect relevant information in tax books, stored in the Amsterdam city archive, in the literature or on internet. \u201c According to Zhuang zi, a Tao philosopher life is limited and knowledge to be gained is unlimited.' [2] \u201d\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/tacotichelaar.nl\",\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/taco.tichelaar\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/in\\\/taco-tichelaar-a01036221\\\/\",\"https:\\\/\\\/en.wikipedia.org\\\/wiki\\\/User:Taksen\"],\"knowsAbout\":[\"18e eeuw\"],\"knowsLanguage\":[\"duits\",\"engels\",\"nederlands\",\"fries\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Vereenigde Oostindische Compagnie - Taco Tichelaar","description":"Mare Liberum (1609) was geen VOC-beleidsstuk maar een juridische rechtvaardiging van kaping en vrije zeevaart, ontstaan uit de Santa Catarina-affaire en de aanloop naar het Twaalfjarig Bestand.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/vereenigde-oostindische-compagnie\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Vereenigde Oostindische Compagnie","og_description":"Mare Liberum (1609) was geen VOC-beleidsstuk maar een juridische rechtvaardiging van kaping en vrije zeevaart, ontstaan uit de Santa Catarina-affaire en de aanloop naar het Twaalfjarig Bestand.","og_url":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/vereenigde-oostindische-compagnie\/","og_site_name":"Taco Tichelaar","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/taco.tichelaar","article_modified_time":"2026-02-18T09:40:15+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/73\/National_Museum_KL_2008_%2834%29.JPG\/260px-National_Museum_KL_2008_%2834%29.JPG","type":"","width":"","height":""}],"twitter_misc":{"Geschatte leestijd":"37 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/vereenigde-oostindische-compagnie\/","url":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/vereenigde-oostindische-compagnie\/","name":"Vereenigde Oostindische Compagnie - Taco Tichelaar","isPartOf":{"@id":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/vereenigde-oostindische-compagnie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/vereenigde-oostindische-compagnie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/73\/National_Museum_KL_2008_%2834%29.JPG\/260px-National_Museum_KL_2008_%2834%29.JPG","datePublished":"2014-11-19T06:17:50+00:00","dateModified":"2026-02-18T09:40:15+00:00","description":"Mare Liberum (1609) was geen VOC-beleidsstuk maar een juridische rechtvaardiging van kaping en vrije zeevaart, ontstaan uit de Santa Catarina-affaire en de aanloop naar het Twaalfjarig Bestand.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/vereenigde-oostindische-compagnie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/vereenigde-oostindische-compagnie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/vereenigde-oostindische-compagnie\/#primaryimage","url":"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/73\/National_Museum_KL_2008_%2834%29.JPG\/260px-National_Museum_KL_2008_%2834%29.JPG","contentUrl":"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/73\/National_Museum_KL_2008_%2834%29.JPG\/260px-National_Museum_KL_2008_%2834%29.JPG"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/vereenigde-oostindische-compagnie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Vereenigde Oostindische Compagnie"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/#website","url":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/","name":"Taco Tichelaar","description":"geschiedenis, huisonderzoek","publisher":{"@id":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/#\/schema\/person\/9507958c5bf79d94fffc2702606bc3a6"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/#\/schema\/person\/9507958c5bf79d94fffc2702606bc3a6","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a49b40cf75021306b5946fce4549f64c43bfe4038dec77cf518111eb1b9e3f77?s=96&d=identicon&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a49b40cf75021306b5946fce4549f64c43bfe4038dec77cf518111eb1b9e3f77?s=96&d=identicon&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a49b40cf75021306b5946fce4549f64c43bfe4038dec77cf518111eb1b9e3f77?s=96&d=identicon&r=g","caption":"admin"},"logo":{"@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a49b40cf75021306b5946fce4549f64c43bfe4038dec77cf518111eb1b9e3f77?s=96&d=identicon&r=g"},"description":"My hobby is house and occupant research of canal houses in Amsterdam. Of some canal houses much is known, but in general I collect relevant information in tax books, stored in the Amsterdam city archive, in the literature or on internet. \u201c According to Zhuang zi, a Tao philosopher life is limited and knowledge to be gained is unlimited.' [2] \u201d","sameAs":["https:\/\/tacotichelaar.nl","https:\/\/www.facebook.com\/taco.tichelaar","https:\/\/www.linkedin.com\/in\/taco-tichelaar-a01036221\/","https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/User:Taksen"],"knowsAbout":["18e eeuw"],"knowsLanguage":["duits","engels","nederlands","fries"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1133","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1133"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1133\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12595,"href":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1133\/revisions\/12595"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1133"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}