{"id":11332,"date":"2025-06-09T04:09:37","date_gmt":"2025-06-09T02:09:37","guid":{"rendered":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/?page_id=11332"},"modified":"2025-09-27T16:03:56","modified_gmt":"2025-09-27T14:03:56","slug":"joannes-conradus-de-kock-1756-1794","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/joannes-conradus-de-kock-1756-1794\/","title":{"rendered":"Joannes Conradus de Kock (1756-1794)"},"content":{"rendered":"

Joannes Conradus of Jean-Conrad de Kock was de zoon van de chirurgijn Govert de Kock, schepen van Heusden in 1756, en Mechtelina Leemans. Hij werd op 28 januari 1756 gedoopt.1<\/a><\/sup> Na  zijn rechtenstudie in Leiden  promoveerde hij op 23 november 1774.2<\/a><\/sup> Dit proefschrift is een juridisch betoog over het huwelijk in het klassieke Romeinse recht. Hij bespreekt de drie huwelijksvormen (confarreatio<\/em>, co\u00ebmptio<\/em>, usus<\/em>) en hun juridische gevolgen, zoals overdracht van gezag over de vrouw, erfrecht, en burgerlijke status. Daarbij citeert hij uitvoerig uit Romeinse rechtsbronnen, dichters en latere juristen. Zijn studie toont een klassieke opleiding en een diepe vertrouwdheid met het Latijn en het Romeinse rechtssysteem.<\/p>\n

In maart 1777 ging hij in ondertrouw met 36-jarige Maria Petronella Merkus van de Oude Turfmarkt en trouwde in de Waalse kerk in Amsterdam. Haar moeder was getuige, haar reeds overleden vader kwam uit Nijmegen en was samen met zijn halfbroer via Leipzig in Amsterdam terechtgekomen, een welgestelde boekdrukker, -verkoper en uitgever; haar moeder zette de zaak voort.3<\/a><\/sup> Het paar vestigde zich vervolgens in Heusden.<\/p>\n

\"PortretIn april 1785 verdedigde hij de evenoude Mr. Joh. C. Hespe, uitgever van het patriotse tijdschrift, de Politieke Kruyer<\/em>, tegen twee burgemeesters van Amsterdam. Zijn veroordeling tot 14 dagen op water en brood en een boete van drieduizend gulden verbreedde de kloof tussen de aristocraten en de democraten.4<\/a><\/sup><\/p>\n

De Kock vond dat de grote invloed van de stadhouder op stedelijke benoemingen een bedreiging vormde. Heusden kende geen afzonderlijke vroedschap, maar liet het bestuur berusten bij een magistraatscollege van een drost, drie burgemeesters en zeven schepenen; de drost werd voor het leven benoemd door de stadhouder. De schepenen en burgemeesters hoefden geen andere personen te zijn dan tijdens de voorgaande ambtsperiode en ambtstermijnen van tientallen jaren waren dan ook geen uitzondering.5<\/a><\/sup><\/span><\/p>\n

 In juni 1785 was De Kock betrokken bij het opstellen van een Acte van Verbintenis tussen ontevreden patriotten uit Holland, Utrecht, Brabant, Zwolle en Gelderland en vertegenwoordigde het exercitiegenootschap “Eenheid<\/em>” in Gorinchem. De Kock tekende als eerste.6<\/a><\/sup> Zijn vader was inmiddels commandant van een tweede vrijcorps in Heusden en steunde mogelijk zijn zoon.7<\/a><\/sup> Wijk bij Duurstede en Deventer stelden zich onmiddellijk achter deze Acte.8<\/a><\/sup> <\/span>Op 4 oktober 1785 kwamen 53 afgevaardigden van patriotse <\/span> exercietiegenootschappen uit 13 steden van het gewest Holland in Leiden <\/span>bijeen.9<\/a><\/sup> Fran\u00e7ois Adriaan van der Kemp<\/a>, sinds april 1785 burger van Wijk-bij-Duurstede is als honorair-lid afgevaardigd door het genootschap uit Heusden. De Kock vertegenwoordigde het genootschap van Gorinchem.10<\/a><\/sup> In het Leids ontwerp is voor aantrekkelijke stedelijke en provinciale ambten een nieuwe regeling geformuleerd.11<\/a><\/sup> <\/span><\/p>\n

\"\"
Wijk bij Duurstede<\/figcaption><\/figure>\n

Op 20 april 1786 werd De Kock aangesteld als pensionaris<\/a> van Wijk bij Duurstede.12<\/a><\/sup> Hendrik Schilge werd op democratische wijze in de vroedschap opgenomen. <\/span>Op 6 juli 1787 werd de stad zonder slag of stoot ingenomen door twee Duitse regimenten uit het Staatse leger; De Kock vluchtte via Utrecht naar Amsterdam.<\/p>\n

Op 26 juli werd in Amsterdam besloten dat hij met 40 andere kopstukken naar Parijs zou worden gestuurd met als doel militaire steun van Frankrijk te verkrijgen.13<\/a><\/sup> Die missie liep procedurele vertraging op, maar de journalist Brissot en de bankier \u00c9tienne Clavi\u00e8re<\/a>, bezochten wel Utrecht om polshoogte te nemen. Op 10 oktober 1787<\/a> vluchtte De Kock vanuit Amsterdam naar Frankrijk. Daar kreeg hij – net als Valckenaer en ‘t Hoen – een uitkering van de Franse koning.14<\/a><\/sup><\/span> Aanvankelijk werkte De Kock voor de bank Girardot, Haller & Cie. Vanaf 1791 werkte hij bij de bank Sartorius, Schuchardt & Cie<\/em>. Hij werkte samen met Balthazar Schuchardt. Deze bank deed regelmatig zaken in Amsterdam met Emanuel Streckeisen en Frederik Lodewijk Braunsberg<\/a>.<\/p>\n

Jean-Conrad de Kock woonde aanvankelijk in de sectie Bonne-Nouvelle<\/em> (2e arrondissement). In zijn wijk was hij actief in de Nationale Garde, getuige vele oproepen tussen september 1792 en begin 1794 waarin hij werd gevraagd te verschijnen. Volgens<\/span> de wet van 14 oktober 1791 waren alle actieve burgers en hun kinderen ouder dan 18 jaar verplicht zich in te schrijven bij de Nationale Garde.<\/span><\/p>\n

In augustus 1792 kreeg hij een patente simple<\/em> (vergunning) en werd benoemd tot lid van het bestuur van de “l\u00e9gion franche \u00e9trang\u00e8re batave”<\/em>. Hij kreeg de steun van de Kleefse Cloots in Jacobijnenclub, maar Dumouriez, gevraagd naar zijn mening, was minder enthousiast begin januari 1793 en pleitte voor een L\u00e9gion Belge<\/em>.<\/span><\/p>\n

\"\"
Pruisische troepen trekken bij de Leidsepoort de stad binnen.<\/figcaption><\/figure>\n

Op 22 oktober 1792 werd in zijn huis het L\u00e9gion Batave<\/em> opgericht met Daendels aan de leiding.15<\/a><\/sup>  <\/span>Op 27 november stelde de Franse minister van financien 100.000 livres ter beschikking via de bank Sartorius, Schuchardt & Cie<\/em>.16<\/a><\/sup> De Kock, Schilge en Van Hooff traden in overleg met Dumouriez, die de aanval zou uitvoeren. Het Bataafse legioen beschikte over 2.822 soldaten en 500 ruiters.17<\/a><\/sup> 18<\/a><\/sup> <\/span><\/span><\/p>\n

Op 1 februari 1793 verklaarde Frankrijk de oorlog tegen de George III en Willem V, niet tegen de landen zelf. De Kock, Hendrik Schilge en Daendels trokken op 17 februari met het Bataafs Legioen Staats-Brabant binnen. Kock, in de funtie van luitenant-kolonel, en Miranda, Westermann bezetten Antwerpen en richtten zich op een invasie in Zeeland en Holland. Breda, Klundert en Geertruidenberg werden bezet met een leger van Sans-Culottes, dat het bijna aan alles ontbrak. <\/span>Hun bedoeling was het verzet tegen Willem V te leiden, iedere vorm van federalisme te bestrijden en waren betrokken bij het gijzelen van een aantal Bredase regenten, die werden afgevoerd naar Antwerpen.19<\/a><\/sup> Half maart, na de Slag bij Neerwinden, was het weer voorbij. Dumouriez riep het leger terug en trok richting Parijs om het revolutionaire bewind af te zetten.20<\/a><\/sup> Begin april, na zijn terugkeer, vestigde hij zich in Passy.<\/span><\/p>\n

DOSSIERS DU TRIBUNAL R\u00c9VOLUTIONNAIRE (1793 \u2013 an III)<\/a><\/p>\n

In het archief over De Kock bevinden zich ook:<\/p>\n