{"id":12715,"date":"2026-04-17T21:45:33","date_gmt":"2026-04-17T19:45:33","guid":{"rendered":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/?page_id=12715"},"modified":"2026-04-19T23:37:05","modified_gmt":"2026-04-19T21:37:05","slug":"pakhuizen-op-het-prinseneiland-van-neeltje-pater-en-cornelis-schoon","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/pakhuizen-op-het-prinseneiland-van-neeltje-pater-en-cornelis-schoon\/","title":{"rendered":"De pakhuizen op het Prinseneiland van Neeltje Pater"},"content":{"rendered":"
\"\"
Prinseneiland 63-73 ca 1940; Pakhuizen Justina en Catherina, Mars, Broek in Waterland, De Gouden Kop, D’Korenbeurs en D’Schelvis. Beeldbank Stadsarchief Amsterdam<\/figcaption><\/figure>\n

Aan de westzijde van het Prinseneiland, tegenover de Nieuwe Teertuinen, staat een rij van vijf aaneengesloten pakhuizen. Op basis van notari\u00eble akten en andere archiefstukken zijn er aanwijzingen dat ten minste drie van deze panden in de achttiende eeuw in verband kunnen worden gebracht met de familie Pater uit Broek in Waterland. Dit onderzoek richt zich op de rol van vastgoed en banktegoeden in het vermogen van Neeltje Pater en Cornelis Schoon.<\/p>\n

Omstreeks 1615 begon men enkele kleine walen aan te plempen en zo ontstonden er drie eilanden. De verkoop van de erven in twee parken voor de bouw van pakhuizen op het Prinseneiland begon in 1623. Scheepshellingen, zoals op het Bickereiland, waren niet toegestaan. Ondertussen werd de oorspronkelijke verkaveling van het Prinseneiland aangepast, waarbij onder meer een geplande noord-zuidverbinding over het eiland werd opgegeven ten gunste van grotere bouwpercelen. Deze ontwikkeling maakte de aanleg van omvangrijke pakhuizen mogelijk. De oudste bewaargebleven kwijtscheldingen dateren van 1632\/1633, veroorzaakt door een bouwcrisis.[J.E. Abrahamse, p. 94, 110]<\/p>\n

Uit de bronnen blijkt dat deze familie beschikte over aanzienlijke vermogens, waaronder tegoeden bij de Amsterdamse Wisselbank en investeringen in handel en scheepvaart. De pakhuizen op het Prinseneiland \u00a0vormden waarschijnlijk een onderdeel van dit bredere netwerk van bezit en handel.<\/p>\n

Het vastgoed van Pater betreft met name de pakhuizen met de namen Broek in Waterland<\/em>, Mars<\/em> en De Gouden Kop<\/em>. De naamgeving alleen al wijst op mogelijke verbanden met de herkomst en familiebanden van de eigenaars. Zo verwijst Broek in Waterland<\/em> direct naar het dorp waar Neeltje Pater en haar echtgenoot Cornelis Schoon een belangrijke rol speelden. Enkele pakhuizen komen uit de familie Mars.<\/p>\n

Het bezit van de familie Pater concentreerde zich niet in afzonderlijke panden, maar in twee aaneengesloten clusters op het Prinseneiland: een rij pakhuizen aan de zuidzijde tegenover de Haarlemmer Houttuinen en een tweede reeks aan de westzijde, die samen een samenhangend opslagcomplex vormden. Bovendien een enkel pakhuis aan de noordzijde.<\/p>\n

\"File:Amsterdam<\/p>\n

Neeltje (1730-1789) was de dochter van Cornelis Dirksz. Pater (1685-1762), reder, en Annetje Muus Mars (1698-1730). Haar moeder overleed waarschijnlijk tijdens de kraam.\u00a0 In 1766 trouwde Neeltje Pater onder huwelijkse voorwaarden met Cornelis Schoon. \u201cWinst en verlies [\u2026] zal half en half gedragen worden\u201d. Dus geen gemeenschap van kapitaal, ieder behoudt zijn\/haar eigen vermogen, bij overlijden of scheiding blijft dat gescheiden, maar wel gedeelde opbrengst van het huwelijk.<\/strong><\/p>\n

Dat is een interessant compromis: \u2192 scheiding van vermogen, maar samenwerking in inkomen. Haar vermogen was uitzonderlijk groot <\/strong>inclusief:<\/p>\n