{"id":12820,"date":"2026-05-12T18:02:07","date_gmt":"2026-05-12T16:02:07","guid":{"rendered":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/?page_id=12820"},"modified":"2026-05-12T18:58:29","modified_gmt":"2026-05-12T16:58:29","slug":"mare-liberum-1609-als-juridische-legitimatie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/mare-liberum-1609-als-juridische-legitimatie\/","title":{"rendered":"Mare Liberum\u00a0(1609) als juridische legitimatie"},"content":{"rendered":"
Tegen de achtergrond van de toenemende militarisering van de VOC, interne oppositie onder participanten en de aanloop naar het Twaalfjarig Bestand werd in 1609 het traktaat\u00a0Mare Liberum<\/em>\u00a0gepubliceerd. Deze tekst, geschreven door Hugo de Groot, vormde geen beleidsdocument van de VOC, maar een juridische rechtvaardiging van reeds genomen of betwiste handelingen, in het bijzonder de inbeslagname van Portugese schepen en het doorbreken van vermeende handelsmonopolies in Azi\u00eb. Hoewel Van Oldenbarnevelt publicatie aanvankelijk afremde uit diplomatieke overwegingen, was\u00a0Mare Liberum<\/em>\u00a0eenmaal gedrukt niet meer te controleren en circuleerde het al snel in bredere Europese kring.<\/div>\n
<\/div>\n
De kern van\u00a0Mare Liberum<\/em>\u00a0was de stelling dat de open zee niet het exclusieve eigendom van enige staat kon zijn en dat vrije zeevaart en handel voortvloeiden uit het natuurrecht en het volkenrecht. Deze redenering was in eerste instantie gericht tegen Portugese aanspraken op exclusieve controle over zeeroutes en handel in de Oost, en sloot aan bij de diplomatieke en juridische spanningen rond het Twaalfjarig Bestand.<\/div>\n
<\/div>\n
Het belang van\u00a0Mare Liberum<\/em>\u00a0lag niet in de directe sturing van het VOC-beleid \u2014 dat zich grotendeels onafhankelijk van juridische theorie ontwikkelde \u2014 maar in het bieden van een legitimatiekader tegenover buitenlandse mogendheden, de Staten-Generaal en kritische investeerders. Dat het beginsel van de vrije zee nooit onbetwist of universeel aanvaard werd, onderstreept het karakter van\u00a0Mare Liberum<\/em>\u00a0als een contextgebonden argument, dat in latere conflicten telkens opnieuw werd aangepast, beperkt of verworpen.<\/div>\n
<\/div>\n
In het moderne internationale zeerecht wordt onderscheid gemaakt tussen het publiekrechtelijke recht van de zee en het nationale maritieme recht. Binnen dit hedendaagse kader geldt de vrijheid van de volle zee, vaak in verband gebracht met Grotius\u2019\u00a0Mare Liberum<\/em>, als een fundamenteel beginsel, zij het onderworpen aan tal van internationale verplichtingen en beperkingen.<\/div>\n
<\/div>\n
De directe aanleiding voor de juridische discussies die in 1609 zouden uitmonden in\u00a0Mare Liberum<\/em>\u00a0was de kaping van de Portugese karaak\u00a0Santa Catarina<\/em>\u00a0door Jacob van Heemskerk in 1603. De buit was uitzonderlijk waardevol, maar de rechtmatigheid van de inbeslagname riep ernstige vragen op. Sinds 1580 maakte Portugal deel uit van de Iberische Unie met Spanje, maar bleef het formeel een afzonderlijk koninkrijk; daardoor was Portugal juridisch niet automatisch in oorlog met de Republiek, wat de kaping van Portugese schepen rechtens omstreden maakte. De affaire leidde tot juridische procedures, diplomatieke spanningen en interne verdeeldheid binnen de VOC, waarbij vooral de grens tussen handel, kaapvaart en oorlogvoering ter discussie stond.<\/div>\n
<\/div>\n
Deze benadering sluit aan bij recente studies over Grotius en het vroegmoderne volkenrecht, zoals gepubliceerd door de Peace Palace Library, waarin de Aziatische context en de praktische juridische functie van\u00a0Mare Liberum<\/em> centraal staan.1<\/a><\/sup><\/a><\/div>\n
\n
<\/div>\n
    \n
  1. The Capture of the Santa Catarina (1603) Rens Steenhard on 20 November 2018 ↩<\/a><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n
    <\/div>\n

    <\/path><\/svg><\/i> \"Loading\"<\/p>\n

    <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Tegen de achtergrond van de toenemende militarisering van de VOC, interne oppositie onder participanten en de aanloop naar het Twaalfjarig Bestand werd in 1609 het traktaat\u00a0Mare Liberum\u00a0gepubliceerd. Deze tekst, geschreven door Hugo de Groot, vormde geen beleidsdocument van de VOC, maar een juridische rechtvaardiging van reeds genomen of betwiste handelingen, in het bijzonder de inbeslagname … Lees verder Mare Liberum\u00a0(1609) als juridische legitimatie<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n

    <\/div>\n

    <\/path><\/svg><\/i> \"Loading\"<\/p>\n

    <\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-12820","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"a3_pvc":{"activated":true,"total_views":0,"today_views":0},"yoast_head":"\nMare Liberum\u00a0(1609) als juridische legitimatie - Taco Tichelaar<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/mare-liberum-1609-als-juridische-legitimatie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mare Liberum\u00a0(1609) als juridische legitimatie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Tegen de achtergrond van de toenemende militarisering van de VOC, interne oppositie onder participanten en de aanloop naar het Twaalfjarig Bestand werd in 1609 het traktaat\u00a0Mare Liberum\u00a0gepubliceerd. Deze tekst, geschreven door Hugo de Groot, vormde geen beleidsdocument van de VOC, maar een juridische rechtvaardiging van reeds genomen of betwiste handelingen, in het bijzonder de inbeslagname … Lees verder Mare Liberum\u00a0(1609) als juridische legitimatie →\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/mare-liberum-1609-als-juridische-legitimatie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Taco Tichelaar\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/taco.tichelaar\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-05-12T16:58:29+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tacotichelaar.nl\\\/wordpress\\\/mare-liberum-1609-als-juridische-legitimatie\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tacotichelaar.nl\\\/wordpress\\\/mare-liberum-1609-als-juridische-legitimatie\\\/\",\"name\":\"Mare Liberum\u00a0(1609) als juridische legitimatie - Taco Tichelaar\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tacotichelaar.nl\\\/wordpress\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-05-12T16:02:07+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-12T16:58:29+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tacotichelaar.nl\\\/wordpress\\\/mare-liberum-1609-als-juridische-legitimatie\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/tacotichelaar.nl\\\/wordpress\\\/mare-liberum-1609-als-juridische-legitimatie\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tacotichelaar.nl\\\/wordpress\\\/mare-liberum-1609-als-juridische-legitimatie\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/tacotichelaar.nl\\\/wordpress\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mare Liberum\u00a0(1609) als juridische legitimatie\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tacotichelaar.nl\\\/wordpress\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tacotichelaar.nl\\\/wordpress\\\/\",\"name\":\"Taco Tichelaar\",\"description\":\"geschiedenis, huisonderzoek\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tacotichelaar.nl\\\/wordpress\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9507958c5bf79d94fffc2702606bc3a6\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/tacotichelaar.nl\\\/wordpress\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/tacotichelaar.nl\\\/wordpress\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9507958c5bf79d94fffc2702606bc3a6\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a49b40cf75021306b5946fce4549f64c43bfe4038dec77cf518111eb1b9e3f77?s=96&d=identicon&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a49b40cf75021306b5946fce4549f64c43bfe4038dec77cf518111eb1b9e3f77?s=96&d=identicon&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a49b40cf75021306b5946fce4549f64c43bfe4038dec77cf518111eb1b9e3f77?s=96&d=identicon&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a49b40cf75021306b5946fce4549f64c43bfe4038dec77cf518111eb1b9e3f77?s=96&d=identicon&r=g\"},\"description\":\"My hobby is house and occupant research of canal houses in Amsterdam. Of some canal houses much is known, but in general I collect relevant information in tax books, stored in the Amsterdam city archive, in the literature or on internet. \u201c According to Zhuang zi, a Tao philosopher life is limited and knowledge to be gained is unlimited.' [2] \u201d\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/tacotichelaar.nl\",\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/taco.tichelaar\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/in\\\/taco-tichelaar-a01036221\\\/\",\"https:\\\/\\\/en.wikipedia.org\\\/wiki\\\/User:Taksen\"],\"knowsAbout\":[\"18e eeuw\"],\"knowsLanguage\":[\"duits\",\"engels\",\"nederlands\",\"fries\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mare Liberum\u00a0(1609) als juridische legitimatie - Taco Tichelaar","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/mare-liberum-1609-als-juridische-legitimatie\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Mare Liberum\u00a0(1609) als juridische legitimatie","og_description":"Tegen de achtergrond van de toenemende militarisering van de VOC, interne oppositie onder participanten en de aanloop naar het Twaalfjarig Bestand werd in 1609 het traktaat\u00a0Mare Liberum\u00a0gepubliceerd. Deze tekst, geschreven door Hugo de Groot, vormde geen beleidsdocument van de VOC, maar een juridische rechtvaardiging van reeds genomen of betwiste handelingen, in het bijzonder de inbeslagname … Lees verder Mare Liberum\u00a0(1609) als juridische legitimatie →","og_url":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/mare-liberum-1609-als-juridische-legitimatie\/","og_site_name":"Taco Tichelaar","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/taco.tichelaar","article_modified_time":"2026-05-12T16:58:29+00:00","twitter_misc":{"Geschatte leestijd":"3 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/mare-liberum-1609-als-juridische-legitimatie\/","url":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/mare-liberum-1609-als-juridische-legitimatie\/","name":"Mare Liberum\u00a0(1609) als juridische legitimatie - Taco Tichelaar","isPartOf":{"@id":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/#website"},"datePublished":"2026-05-12T16:02:07+00:00","dateModified":"2026-05-12T16:58:29+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/mare-liberum-1609-als-juridische-legitimatie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/mare-liberum-1609-als-juridische-legitimatie\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/mare-liberum-1609-als-juridische-legitimatie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mare Liberum\u00a0(1609) als juridische legitimatie"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/#website","url":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/","name":"Taco Tichelaar","description":"geschiedenis, huisonderzoek","publisher":{"@id":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/#\/schema\/person\/9507958c5bf79d94fffc2702606bc3a6"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/#\/schema\/person\/9507958c5bf79d94fffc2702606bc3a6","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a49b40cf75021306b5946fce4549f64c43bfe4038dec77cf518111eb1b9e3f77?s=96&d=identicon&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a49b40cf75021306b5946fce4549f64c43bfe4038dec77cf518111eb1b9e3f77?s=96&d=identicon&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a49b40cf75021306b5946fce4549f64c43bfe4038dec77cf518111eb1b9e3f77?s=96&d=identicon&r=g","caption":"admin"},"logo":{"@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a49b40cf75021306b5946fce4549f64c43bfe4038dec77cf518111eb1b9e3f77?s=96&d=identicon&r=g"},"description":"My hobby is house and occupant research of canal houses in Amsterdam. Of some canal houses much is known, but in general I collect relevant information in tax books, stored in the Amsterdam city archive, in the literature or on internet. \u201c According to Zhuang zi, a Tao philosopher life is limited and knowledge to be gained is unlimited.' [2] \u201d","sameAs":["https:\/\/tacotichelaar.nl","https:\/\/www.facebook.com\/taco.tichelaar","https:\/\/www.linkedin.com\/in\/taco-tichelaar-a01036221\/","https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/User:Taksen"],"knowsAbout":["18e eeuw"],"knowsLanguage":["duits","engels","nederlands","fries"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12820","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12820"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12820\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12827,"href":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12820\/revisions\/12827"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12820"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}