{"id":2301,"date":"2015-07-12T19:25:33","date_gmt":"2015-07-12T17:25:33","guid":{"rendered":"http:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/?page_id=2301"},"modified":"2025-11-01T15:19:30","modified_gmt":"2025-11-01T13:19:30","slug":"patriottentijd","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/tacotichelaar.nl\/wordpress\/patriottentijd\/","title":{"rendered":"Patriottentijd"},"content":{"rendered":"

Patriotten<\/strong> waren burgers die aan het einde van de 18e eeuw democratisering<\/a> wilden stimuleren in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden<\/a> en aan het absolutisme<\/a> van een falende stadhouder Willem V<\/a> en de vriendjespolitiek binnen de stadsregering een halt wilden toeroepen. De patriotten – vaak uit christelijke, maar ook uit seculiere verlichte<\/a> kringen – waren be\u00efnvloed door de idee\u00ebn van Jean Jacques Rousseau<\/a> over de volkssoevereiniteit<\/a> en algemene wil, <\/a>Adam Smith en Lord Shelburne over de vrije handel met de Amerikaanse kolonien, Joseph Priestley over parlementaire hervormingen en actieve deelname en Richard Price die in 1776 “Observations on the Nature of Civil Liberty, the Principles of Government, and the Justice and Policy of the War with America<\/em>” publiceerde; nog in hetzelfde jaar als Aanmerkingen over den aart der burgerlyke vr\u0133heid, over de gronden der regeering, en over de regtveerdigheid en staatkunde van den oorlog met Amerika. Benevens een aanhangsel en naschrift; Naar den elfden door den schryver vermeerderden en verbeeterden druk uit het Engelsch vertaald door Johan Derk baron van der Capellen<\/em>.1<\/a><\/sup><\/a><\/p>\n

\n
\n
\"\"<\/a>
Leden van het eerste exercitiegenootschap De Vrijheid, opgericht in Dordrecht in 1783<\/figcaption><\/figure>\n
De “beweging” was enerzijds een reactie van regenten<\/a> die hun macht ingeperkt zagen door de regeringsreglementen<\/a> van 1748. Willem V had daarmee benoemingsrechten verkregen waarmee een patronagestelsel<\/a> was ontstaan. Daarmee was een constructie ontstaan waarbij de regenten afhankelijk werden van de erfstadhouder<\/a>, die een dienaar was van de staten<\/a> en daarmee van hen. Naast deze oudpatriotten ontstond een democratische beweging die juist bezwaar maakte tegen het oligarchische<\/a> karakter van het bestuur. Deze patriotten wilden dat vroedschappen<\/a> niet langer zichzelf aanvulden vanuit de heersende oligarchie van regentenfamilies, maar dat grotere delen van de burgerij erin werden vertegenwoordigd. Dat katholieken en doopsgezinden in geen enkel bestuur zaten, was voor hen onverteerbaar.[1]<\/a><\/sup> Verder moesten niet de vroedschappen of de stadhouder, maar de burgers hun burgemeesters en bestuurders kiezen. Hoewel de motieven dus van verschillende aard waren, noemden de anti-orangisten zich allen patriotten, al steunden niet alle anti-orangistische regenten de toenemende politieke participatie van de burgers. Zij vreesden de mogelijke democratische beweging waardoor zij mogelijk meer zouden verliezen dan winnen en werden aristocraten genoemd. Patriotten waren voorvechters van een meer representatieve volksvertegenwoordiging<\/a>, vrijheid van vergadering en vrijheid van meningsuiting<\/a>. Vanaf 1781<\/a> verzetten ze zich tegen de aristocratie<\/a> met haar lucratieve en erfelijke ambten, privileges en pro-Engelse houding. De idee\u00ebn over gelijkheid<\/a> van protestanten, joden, dissenters<\/a> en katholieken waren afkomstig van Franse en Schotse natuurfilosofen<\/a> uit de Verlichting<\/a>. Het programma van de patriotten kan in drie punten worden samengevat:<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n