De Heerlijkheid Tetterode (12e–14e eeuw – 1795) was een ambachtsheerlijkheid ten westen van Haarlem, gelegen tegen de duinen onder Aelbrechtsberg en dat strekte tot aan het zuiden van Overveen en het zuidoosten gemarkeerd door Vogelenzang. Deze heerlijkheid had de rechtelijke status van een banne, waaronder ook de ambachtelijke heerlijkheden van Aelbrechtsberg en Vogelensang toebehoorden.

Op het terrein van het Provinciaal Ziekenhuis lagen in de 17e eeuw de blekerijen. Omstreeks die tijd was het in bezit van de Amsterdamse dr. Nanning Florisz Cloeck (1567 – 1624). Hij was katholiek, woonde op het Damrak en was luitenant bij de schutterij? Tussen zijn bleekvelden, stichtte hij een zomerverblijf dat hij Cloeckendael noemde. Na zijn dood bleef het nog twee generaties in de familie.1

In 1655, een jaar met pest, kocht de Amsterdamse koopman mr. Willem van Gennep de hofstede voor 15.000 gulden. Vanwege het visrijke en nabijgelegen Brederodemeer veranderde hij de naam in Meer en Berg. Ongeveer 50 jaar woonde de familie op dit buiten. In 1683 werd het gebied rond de hofstede en het meer in kaartgebracht door Johannes Leupenius.[Historische Kring Velsen-kastelenserie, p. 94, afbeelding 48 en 49] Daarna werd het voor slechts 6.000 gulden verkocht aan Philips van der Goes (1651-1707), sinds 1692 vice-admiraal van Holland en West-Friesland. Rond 1733 ging het bezit voor f 7.500 over aan de curatoren (broers) van de imbeciele Jacob Christoffers jr, die in 1745 overleed op de buitenplaats.2 34
Na de boedelscheiding in maart 1746 kocht de heer Hendrik Talbot, raad van politie in Haarlem, de hofstede voor f 6.300. Hij liet de bebouwing van de naast gelegen blekerijen afbreken en veranderde de bleekvelden tot een bos, dat hij bij zijn nieuw verworven buitenplaats trok. Hij was getrouwd met Maria Magdalena Duchanier, bovendien eigenaar van de plantages Crommenie en Overbrugge in Suriname.5
6 Hij stierf op 15 februari 1750 en de erfgenamen verkochten eind april de hofstede aan Gerrit Vervoorden op een publieke veiling voor 4525 gulden, inclusief huisraad en beesten.7 Over deze Gerrit is niet veel bekend.
De volgende bewoner/eigenaar in 1756 werd Mr Cornelis van der Cocq.4 In februari 1798 was hij een van de Provisionele Representanten van het Volk van Holland.9 Hij was eigenaar van de brouwerij De Passer en Valk op de Bakenessergracht.

In 1762 werd mr. Christoffel Jan van Dam, burgemeester van Haarlem, raad van State, rekenkamer, admiraliteit, de nieuwe eigenaar voor f 8.200. Hij was in 1722 geboren in Doornik. Hij is overleden op 23 augustus 1798 in Bloemendaal, hij was toen 76 jaar oud. Hij vergrootte zijn bezit door de aankoop van het aangrenzende Valckenburgh. Hij was getrouwd met Henriëtte Jacoba van Hoorn op 5 maart 1752 te Haarlem, hij was toen 29 jaar oud. Zij is overleden op 30 mei 1767 in Haarlem, zij was toen 36 jaar oud.

Zij hadden een dochter, Bregitta Susanna Johanna, getrouwd met Gerbrand Pancras Clifford. Zij is overleden op 1 april 1798 in Amsterdam, zij was toen 43 jaar oud. In 1798 werd haar schoonzoon Pieter Theodoor van Hoorn, thesaurier van Amsterdam, kolonel van de schutterij, erfgenaam van zijn vrouw en eigenaar. Zijn zuster trouwde in 1799 Hendrik Bicker, de zoon van de patriot Jan Bernd. Zijn vader was de schatrijke Quirijn Willem van Hoorn, bankier van de koning van Polen, schepen, afgevaardigde naar de Admiraliteit van Zeeland, heer van Noordwijkerhout en de Zilk, suikerraffinadeur, burgemeester in 1782 en 1785, als patriot geremoveerd in 1787, en zijn moeder Hieromina Johanna Testart.

Pieter Theodorus van Hoorn – geboren in 1774 – woonachtig Keizersgracht 577 (bij de Vijzelstraat) trouwde in Haarlem met zijn achternicht Bregitta Henrietta Constantia Pancras Clifford in 1796; zij is overleden op 4 mei 1804 in Amsterdam. Hij had drie dochters en drie zonen. In 1805 trouwde hij in Den Haag met Elisabeth Maria Smissaert, de dochter van een Utrechtse patriot. Hij was inmiddels verhuisd naar de Herengracht 566 bij de Utrechtsestraat. In 1813 behoorde hij bij de hoogstaangeslagenen van Amsterdam.
In 1843 kochten de Provinciale Staten het buiten Meerenberg van 26.021 gulden voor de stichting van een inrichting. Dit was mogelijk geworden omdat de bewoner, de heer Pieter Theodoor van Hoorn op 16 december 1842 was overleden. Zijn naaste buurman was de gedeputeerde Jan Pieter Teding van Berkhout, die mogelijk een rol heeft gespeeld bij de totstandkoming.

- https://www.buitenplaatseninnederland.nl/bloemendaal-meerenberg.html ↩
- https://archief.amsterdam/archief/5075/9185 ↩
- https://archief.amsterdam/archief/5075/10103 ↩
- https://nha.courant.nu/issue/HD/1948-08-19/edition/0/page/6?query= ↩
- https://eriksgaap.nl/2024/05/26/zaanse-plantagenamen/ ↩
- https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/handle/2066/148454/mmubn000001_004876083.pdf ↩
- https://archief.amsterdam/indexen/persons?ss=%7B%22q%22:%22Hendrik%20Talbot%20-Wisselbrieven%20Meer%22%7D&sort=%7B%22order_i_datum%22:%22asc%22%7D&rows=100 ↩
- https://nha.courant.nu/issue/HD/1948-08-19/edition/0/page/6?query= ↩
- https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/archief/3.02.04 ↩